ERMENISTAN BASBAKANI PASINYAN: `2028’DE AZERBAYCAN’A ZIYARET ETME FIRSATI BULMAYI UMUYORUM`
ERMENISTAN BASBAKANI PASINYAN: `2028’DE AZERBAYCAN’A ZIYARET ETME FIRSATI BULMAYI UMUYORUM`
ERMENISTAN BASBAKANI NIKOL PASINYAN, ERIVAN’DAKI AVRUPA SIYASI TOPLULUGU ZIRVESI’NDE YAPTIGI ACILIS KONUSMASINDA, AZERBAYCAN CUMHURBASKANI ILHAM ALIYEV’IN ZIRVEYE UZAKTAN KATILDIGINI IFADE EDERKEN, `2028’DE AVRUPA SIYASI TOPLULUGU ZIRVESI ICIN AZERBAYCAN’I ZIYARET ETME FIRSATI BULMAYI UMUYORUM` DEDI.
ERMENISTAN’IN BASKENTI ERIVAN’DA DUZENLENEN 8. AVRUPA SIYASI TOPLULUGU ZIRVESI’NIN GENEL OTURUMU, `COKLU KRIZ DONEMLERINDE AVRUPA’NIN BIRLIGINI VE TUTARLILIGINI SURDURMEK` BASLIKLI BIR PANEL ILE BASLADI. ZIRVENIN ACILIS KONUSMASI, AB KONSEYI BASKANI ANTONIO COSTA ILE BIRLIKTE ZIRVENIN ES BASKANLIGINI USTLENEN ERMENISTAN BASBAKANI NIKOL PASINYAN TARAFINDAN GERCEKLESTIRILDI. ERMENISTAN BASBAKANI PASINYAN, ZIRVENIN ERMENISTAN ICIN TARIHI OLDUGUNU SOYLEDI
ACIKLAMALARINA ERMENISTAN VE AZERBAYCAN ARASINDA GECTIGIMIZ YIL AGUSTOS AYINDA ULASILAN BARIS ANLASMASINA DEGINEREK BASLAYAN PASINYAN, AZERBAYCAN ILE IMZALANAN BARIS SONRASINDA BUGUN ARTIK BOLGESEL YOLLARIN ACILMASI VE HER YONDE ULUSLARARASI GUZERGAHLARIN OLUSMASINA KATKI SAGLAYACAK ULUSLARARASI BARIS VE REFAH ICIN TRUMP ROTASI (TRIPP) ADLI PROJEYI HAYATA GECIRME YOLUNDA OLDUKLARINI SOYLEDI. NIKOL PASINYAN, `SEVGILI DOSTLAR, ARTIK AZERBAYCAN ILE BARIS ICINDEYIZ. IKI YILDIR CATISMA SONUCU CAN KAYBI YASANMADI. BU, BAGIMSIZLIGIMIZDAN BU YANA GORULMEMIS BIR DURUM` DEDI.
AZERBAYCAN CUMHURBASKANININ DA ZIRVEYE UZAKTAN KATILDIGINI IFADE EDEN PASINYAN, AVRUPA SIYASI TOPLULUGU’NUN ERMENISTAN ICIN BIRCOK ILKLER GETIRDIGINI SOYLEDI. ERMENISTAN BASBAKANI NIKOL PASINYAN, `2028’DE AVRUPA SIYASI TOPLULUGU ZIRVESI ICIN AZERBAYCAN’I ZIYARET ETME FIRSATI BULMAYI UMUYORUM` DEDI.
`BU, TURKIYE’DEN BIR CUMHURBASKANI YARDIMCISININ ERMENISTAN’A ILK ZIYARETI`
2022’DE CEK CUMHURIYETI’NIN BASKENTI PRAG’DA DUZENLENEN ILK AVRUPA SIYASI TOPLULUGU ZIRVESINDE TURKIYE CUMHURBASKANI ILE ILK IKILI GORUSMESINI GERCEKLESTIRDIGINI SOYLEYEN PASINYAN, `BUGUN DE TURKIYE CUMHURBASKANI YARDIMCISI BU ZIRVEYE KATILMAK UZERE BURADA BULUNUYOR VE BU, TURKIYE’DEN BIR CUMHURBASKANI YARDIMCISININ ERMENISTAN’A ILK ZIYARETI. AYRICA KUZEY MAKEDONYA, BOSNA HERSEK, AVRUPA PARLAMENTOSU, INGILTERE, ITALYA, ISPANYA, HIRVATISTAN, IRLANDA, ANDORRA, FINLANDIYA, ESTONYA, LUKSEMBURG, NORVEC, SLOVENYA, KOSOVA VE LIHTENSTAYN LIDERLERI DE ERMENISTAN’I ILK KEZ ZIYARET EDIYOR` DIYE KONUSTU. PASINYAN, ZIRVENIN ERMENISTAN’IN SIMDIYE KADAR EV SAHIPLIGI YAPTIGI BU OLCEKTEKI ILK ZIRVE OLDUGUNU VE ULKE ICIN TARIHI OLDUGUNU IFADE ETTI.
`ZIRVE, ERMENISTAN ILE AZERBAYCAN ARASINDA BARIS SAYESINDE MUMKUN OLDU`
AVRUPA BIRLIGI KONSEYI BASKANI ANTONIO COSTA ISE ACILIS KONUSMASINDA, BUGUNKU ZIRVENIN ILK KEZ GUNEY KAFKASYA’DA TOPLANMASI VE ERMENISTAN’I AIT OLDUGU YER OLAN AVRUPA’YA TASIMASI NEDENIYLE TARIHI OLDUGUNU SOYLEDI. ZIRVENIN ERMENISTAN ILE AZERBAYCAN ARASINDA BARIS SAYESINDE MUMKUN OLDUGUNU IFADE EDEN COSTA, `BU ANLASMA AVRUPA’DA BARISIN HIKAYESIDIR VE SAVAS ILE GERGINLIGIN BASKIN OLDUGU BIR DUNYADA KUTLANMASI GEREKEN BIR ANLASMADIR. BU ANLASMA VE TURKIYE ILE ERMENISTAN ARASINDAKI ILISKILERIN IYILESMESI SAYESINDE BOLGE, YENIDEN SEKILLENME SURECINE GIRDI` DEDI.
BARIS ILE BIRLIKTE IS BIRLIGININ ARTMASININ GUVEN INSA EDECEGINI, ISTIHDAM YOLLARI ACACAGINI VE KOMSU ULKELERI ORTAK BUYUME YOLUNDA BIRBIRINE BAGLAYACAGINI KAYDEDEN COSTA, `AB, BU VIZYONU GERCEGE DONUSTURMEK ICIN GUVENILIR BIR ORTAK OLMAYA HAZIR` SEKLINDE KONUSTU.
`ULUSLARARASI DUZEN YENIDEN INSA EDILECEK`
KANADA BASBAKANI MARK CARNEY, KONUSMASINDA KANADA’NIN AVRUPA SIYASI TOPLULUGU ZIRVESINE KATILAN ILK AVRUPA DISI ULKE OLMASININ COK ANLAMLI OLDUGUNU IFADE ETTI. CARNEY, AVRUPA VE KANADA’NIN GUCLU BIR UYUMA SAHIP OLDUGUNU, ORTAK DEGERLER PAYLASTIGINI VE TARIHLERININ IC ICE GECMIS OLDUGUNU SOYLEDI. KANADA’NIN NATO’DAN UKRAYNA’YA DESTEK VE GONULLULER KOALISYONU UYELIGINE VE ARKTIK BOLGESI’NDE AVRUPA ILE IS BIRLIGINE BIRCOK ALANDA AVRUPA ILE ORTAKLIGI BULUNDUGUNU IFADE EDEN CARNEY, `KENDIMIZI, AVRUPA’NIN EKONOMI VE GUVENLIK ALANINDAKI HEDEFLERI ILE YUKSEK DERECEDE TAMAMLAYICI GORUYORUZ. BU DURUM, AB ILE KANADA ARASINDA GELECEGE YONELIK YENI STRATEJIK ORTAKLIK CERCEVESINDE YURUTTUGUMUZ CALISMALARLA SOMUTLASIYOR. DIJITALDEN SAVUNMAYA, TEDARIK ZINCIRLERINDEN GUVENLIGE DERIN ILISKILER KURUYORUZ. AB’NIN SAVUNMA GIRISIMI SAFE’IN PARCASI OLAN ILK AVRUPA DISI ULKE OLMAKTAN ONUR DUYUYORUZ` IFADELERINI KULLANDI.
KANADA’NIN AVRUPA ILE BIRLIKTE DAHA MUREFFEH, SURDURULEBILIR VE ADIL BIR DUNYA INSA ETMEK ICIN ZIRVEDE OLDUGUNU IFADE EDEN CARNEY, `ULUSLARARASI DUZEN YENIDEN INSA EDILECEK VE BU YENIDEN INSA, AVRUPA’DAN YUKSELECEK` DIYE KONUSTU.
`AVRUPA HER TURLU GORUSMEDE MASADA OLMALI`
UKRAYNA DEVLET BASKANI VLADIMIR ZELENSKIY ISE KONUSMASINA 24 YIL ARADAN SONRA ILK DEFA BIR UKRAYNA DEVLET BASKANININ ERMENISTAN’I ZIYARET ETTIGINI IFADE EDEREK BASLADI. ZELENSKIY, BUNUN BUYUK ANLAM IFADE ETTIGINI SOYLEDI. IRAN’DA DEVAM EDEN SAVASIN YASAM MALIYETLERINI ARTIRMA TEHDIDI OLUSTURDUGUNA DIKKAT CEKTIGI KONUSMASINDA ZELENSKIY, `BU NEDENLE ENERJI VE GUVENLIK IS BIRLIGIMIZ GERCEK BIR IS BIRLIGI OLMALI VE KISA HAZIRLANMAK ILE ENERJI ZORLUKLARIYLA BASA CIKMAK ICIN BIRBIRIMIZE YARDIMCI OLMALIYIZ. HURMUZ BOGAZI VE IRAN HALKI ICIN UZUN VADELI BIR COZUM ARAMALIYIZ` DEDI.
`RUSYA, KIZIL MEYDAN UZERINDE IHA’LARIN UCMASINDAN KORKUYOR`
UKRAYNA’DAKI SAVASIN DA ESKISI GIBI DEVAM ETTIGINI VURGULAYAN VLADIMIR ZELENSKIY, `BU YAZ, (RUSYA DEVLET BASKANI) VLADIMIR PUTIN’IN SAVASIN GENISLETILMESI YA DA YOKSA DIPLOMASIYE GECILMESI YONUNDE KARAR VERECEGI BIR AN OLACAK VE ONU DIPLOMASIYE YONLENDIRMELIYIZ` SEKLINDE KONUSTU.
MOSKOVA’DA BU YIL 9 MAYIS’TA YAPILACAK ZAFER GUNU GECIT TORENINDE ILK DEFA ASKERI TECHIZAT SERGILENMEYECEGINI DUYURDUGUNU DA IFADE EDEN ZELENSKIY, `BU GERCEKLESIRSE, UZUN YILLAR SONRA ILK KEZ ASKERI TECHIZAT KULLANMAYACAKLARI ANLAMINA GELIR. RUSYA, KIZIL MEYDAN UZERINDE INSANSIZ HAVA ARACLARININ (IHA) UCMASINDAN KORKUYOR. BU COK SEY ANLATIYOR. SU AN GUCLU OLMADIKLARINI GOSTERIYOR` DIYE KONUSTU.
SAVAS SURDUGU SURECE UKRAYNA’YA DESTEGIN DE ONEMLI OLDUGUNU SOYLEYEN ZELENSKIY, `RUSYA BU SAVASI SONA ERDIRMEZSE NE YAPACAGIMIZA ODAKLANMALIYIZ. SUREKLI BASKIYA VE BARISA IHTIYACIMIZ VAR. VE ELBETTE EN ONEMLISI, UYGULANABILIR BIR FORMAT BULMALIYIZ. AVRUPA, HER TURLU GORUSMEDE MASADA OLMALI` IFADELERINI KULLANDI.
UKRAYNALI LIDER, `ABD ILE TEMAS HALINDEYIZ VE ONLARIN GORUS VE POZISYONLARINI ANLIYORUZ. ANCAK RUSLARLA YAPILACAK GORUSMELER ICIN ORTAK BIR AVRUPA SESI GELISTIRMEK IYI OLACAKTIR` SEKLINDE KONUSTU.
AB, INGILTERE, FRANSA VE ITALYA LIDERLERI PANELE KATILDI
GENEL OTURUMUN IKINCI BOLUMUNDE, GUNEY KIBRIS RUM YONETIMI (GKRY) LIDERI NIKOS HRISTODULIDIS BASKANLIGINDA AB KOMISYONU BASKANI URSULA VON DER LEYEN, FRANSA CUMHURBASKANI EMMANUEL MACRON, ITALYA BASBAKANI GIORGIA MELONI VE INGILTERE BASBAKANI KEIR STARMER’IN KATILIMIYLA BIR PANEL GERCEKLESTIRILDI. BURADAKI ACIKLAMASINDA HRISTODULIDIS, 8. AVRUPA SIYASI TOPLULUGU ZIRVESI’NIN COK KRITIK BIR DONEMDE GERCEKLESTIRILDIGINI VE AVRUPA’NIN KARSI KARSIYA BULUNDUGU ZORLUKLARI ELE ALMAK ICIN DOGRU BIR PLATFORM SUNDUGUNU SOYLEDI. `UKRAYNA, ORTA DOGU VE BATI BALKANLAR’DA SUREN ISTIKRARSIZLIGI ELE ALMANIN AVRUPA ICIN STRATEJIK BIR GEREKLILIK OLDUGUNA VURGU YAPAN RUM LIDER, KATILIMCILARDAN AVRUPA’NIN TEMEL OZGURLUKLERINI KORUYACAK BIR GUVENLIK MIMARISININ NASIL INSA EDILECEGI SORUSUNU TARTISACAKLARINI SOYLEDI.
`IRAN’A KARSI NAIF DEGILIZ, ANCAK ONUNLA SAVAS HALINDE DE DEGILIZ`
FRANSA CUMHURBASKANI EMMANUEL MACRON, PANELDEKI KONUSMASINDA AVRUPA’NIN STRATEJIK OZERKLIGI VE KITANIN DISA BAGIMLILIGININ OLUSTURDUGU MALIYETLERE DIKKAT CEKTI. ASIL MESELENIN SAVAS VE KRIZLERIN OTESINDE AVRUPA’NIN UYGULAMASI GEREKEN `RISK AZALTMA` STRATEJISI OLDUGUNU SOYLEYEN MACRON, `DAHA FAZLA DAYANISMA, DAHA FAZLA YATIRIM VE DAHA IYI ORGANIZASYONLA DEGER ZINCIRLERIMIZI ENTEGRE ETMELI VE JEOPOLITIK RISKLERI AZALTMALIYIZ` DEDI.
ONUMUZDEKI EN BUYUK RISKLERDEN BIRININ DE ABD ILE CIN ARASINDA GERILIMIN HIZLANMASI OLDUGUNU SOYLEYEN EMMANUEL MACRON, `BU BAGIMLILIKLARIMIZI COK DAHA HIZLI ORTAYA CIKARABILIR VE BIZI ZOR DURUMDA BIRAKABILIR` DIYE KONUSTU. FRANSIZ LIDER, AVRUPA’NIN HURMUZ BOGAZI KONUSUNDA SAHIP OLABILECEGI ROLE ILISKIN OLARAK, AVRUPA’NIN ABD TARAFINDAN GUVENILIR BIR AKTOR VE AYNI ZAMANDA IRAN TARAFINDAN SAYGI DUYULAN BIR AKTOR OLMASI GEREKTIGINI SOYLEDI.
FRANSA CUMHURBASKANI, `IRAN’A KARSI NAIF DEGILIZ, ANCAK ONUNLA SAVAS HALINDE DE DEGILIZ. BU BIZE ALAN ACIYOR. DIPLOMATIK, ASKERI, EKONOMIK VE FINANSAL ARACLARLA BU GECIDIN YENIDEN ACILMASINI KOLAYLASTIRABILIRIZ. BU, UZERINDE CALISTIGIMIZ BIR STRATEJI` IFADELERINI KULLANDI.
`YENI BIR GOC POLITIKAMIZ VAR`
KONUSMASINDA ORTA DOGU’DAKI KRIZ VE GOCE ODAKLANAN ITALYA BASBAKANI GIORGIA MELONI, KONTROLSUZ GOC AKIMLARININ VATANDASLARIN GUVENLIGINI BASKI ALTINA ALMA VE DEVLETLERIN ISTIKRARINI SARSMA TEHDIDI DOGURDUGUNU SOYLEDI. GOCUN IYI YONETILMEMESI HALINDE VATANDASLARIN HUKUMETLERE OLAN GUVENININ AZALDIGINI VE BUNUN HALKLARI MANIPULASYONA DAHA ACIK HALE GETIRDIGINI IFADE EDEN MELONI, GOCUN AVRUPA’NIN KARSI KARSIYA OLDUGU COKLU KRIZIN AYRILMAZ BIR UNSURU OLDUGUNU VE BU PROBLEMI, HICBIR ULKENIN TEK BASINA COZEMEYECEGINI SOYLEDI. MELONI, `SON YILLARDA AB DUZEYINDE ONEMLI ADIMLAR ATTIK. YENI BIR GOC POLITIKAMIZ VAR VE GUVENLI UCUNCU ULKELER KONUSUNDA YENI BIR TANIM VAR. GERI DONUSLERE ILISKIN YENI BIR DUZENLEMEYE DOGRU ILERLIYORUZ. BU ITALYA’NIN GELISTIRMEYE CALISTIGI YENILIKCI COZUMLERI DE DESTEKLEYECEK` SEKLINDE KONUSTU.
AVRUPA’NIN COKLU KRIZLE BASA CIKARKEN ARTIK BIR ADIM ILERI GIDEREK SADECE ONLEM ALAN DEGIL ONCEDEN ONGOREN BIR YAPIYA GECMESI GEREKTIGINI SOYLEYEN ITALYA BASBAKANI, KITANIN COGRAFYADAKI KOMSULARINA DAHA FAZLA ODAKLANMASI GEREKTIGINI DE IFADE ETTI.
`DUNYANIN EN GENIS SERBEST TICARET ANLASMALARI AGINA SAHIBIZ`
AB KOMISYONU BASKANI URSULA VON DER LEYEN, KONUSMASINDA AB’NIN DISA BAGIMLILIGININ BIRLIGI KIRILGAN HALE GETIRDIGINDEN BAHSETTI. AVRUPA’NIN EN KRITIK STRATEJIK HANDIKAPLARINI ENERJIDE DISA BAGIMLILIK ILE GUVENLIK VE SAVUNMADA DISA BAGIMLILIK OLARAK SIRALAYAN VON DER LEYEN, BIRLIGIN ENERJIDE YERLI KAYNAKLARA DAHA FAZLA ODAKLANMASI VE KENDI KENDISINI SAVUNABILECEK DURUMA GELMESI GEREKTIGINE ISARET ETTI. VON DER LEYEN AYRICA, AVRUPA BIRLIGI’NIN TEDARIK ZINCIRLERINI ISTIKRARLI VE GUVENILIR HALE GETIRME IHTIYACINA DA DEGINDI. AB KOMISYONU BASKANI, `SON YILLARDA SERBEST TICARET ANLASMALARI AGIMIZI CIDDI BIR SEKILDE GENISLETTIK` DEDI.
AVRUPA’NIN LATIN AMERIKA ULKELERI, HINDISTAN VE AVUSTRALYA ILE TICARET ANLASMALARI ATAGINA DIKKAT CEKEN VON DER LEYEN, `DUNYANIN EN GENIS SERBEST TICARET ANLASMALARI AGINA SAHIBIZ. BUNU KORUMALI VE GELISTIRMELIYIZ` DEDI.
AB KOMISYONU BASKANI, `ANCAK BU SAYEDE DAHA BAGIMSIZ OLABILIR VE GUVENILIR TEDARIK ZINCIRLERI KURABILIRIZ` IFADELERINI KULLANDI.
`AVRUPA’NIN COK DAHA GUCLU BIR SEKILDE BIRLESMESI GEREKIYOR`
INGILTERE BASBAKANI KEIR STARMER, PANELDEKI KONUSMASINDA UKRAYNA’DA SAVAS BESINCI YILINA GIRERKEN, IRAN’DA YENI BIR SAVASLA KARSI KARSIYA KALINDIGINDAN BAHSETTI. STARMER, `BU IKI DURUM HEPIMIZI DOGRUDAN ETKILIYOR. INGILTERE’DE EKONOMIK TAHMINLERE BAKTIGIMIZDA, BIRKAC AY ONCESINE NAZARAN CIDDI FARKLAR GORUYORUZ. BU TUM ULKELERDE SECMENLERE YANSIYACAK` DIYE KONUSTU.
ONEMLI BIR KONUNUN DA AVRUPA’NIN GUVENMEYE ALISKIN OLDUGU BAZI ITTIFAKLARIN ARTIK ISTENILEN DURUMDA OLMAMASI OLDUGUNU IFADE EDEN KEIR STARMER, `ITTIFAKLARDAN OLMASI GEREKENDEN DAHA FAZLA GERILIM VAR. BU YUZDEN BUNU BIRLIKTE, BIR GRUP ULKE OLARAK ELE ALMAMIZ COK ONEMLI` DEDI.
BU MODELI UKRAYNA KONUSUNDA `GONULLULER KOALISYONU` MODELIYLE GUVENLIK GARANTILERI ICIN ULKELERI ORTAK BIR AMAC ETRAFINDA TOPLAYARAK YAPTIKLARINI SOYLEYEN INGILTERE BASBAKANI, AYNI MODELIN HURMUZ BOGAZI ICIN DE KULLANILDIGINI SOYLEDI.
STARMER, `BIR KEZ DAHA FARKLI ULKELER, TEK BIR AMACLA BIR ARAYA GELDI. BU KRITIK GECIDIN ACIK KALMASINI SAGLAMAK VE GEMILERIN GUVENLI GECISINI MUMKUN KILMAK. BU DA HIZLI HAREKET EDEBILDIGIMIZ, TAKTIK OLARAK ESNEK DAVRANABILDIGIMIZ VE ORTAK AMAC ETRAFINDA ULKELERI BIR ARAYA GETIREBILDIGIMIZ MANASINA GELIYOR` SEKLINDE KONUSTU.
`NATO ICINDE DAHA GUCLU BIR AVRUPA UNSURU OLMASI GEREKTIGINE HIC SUPHE YOK`
DIGER YANDAN STRATEJIK DUZEYDE DAHA FAZLASINA IHTIYAC OLDUGUNU SOYLEYEN KEIR STARMER, `NATO ICINDE DAHA GUCLU BIR AVRUPA UNSURU OLMASI GEREKTIGINE HIC SUPHE YOK. SAVUNMA, TICARET VE ENERJI, ARTIK BIRER ARAC OLARAK KULLANILIYOR. BU NEDENLE AVRUPA’NIN BU ALANLARDA COK DAHA GUCLU BIR SEKILDE BIRLESMESI GEREKIYOR` IFADELERINI KULLANDI.
AVRUPA’NIN SAVUNMA VE GUVENLIKTE UZUN SURE GERIDE KALDIGINI VE ARTIK LIDERLIGI USTLENMESI GEREKTIGINI IFADE EDEN STARMER, `BUGUN LIDERLER OLARAK VERECEGIMIZ TEPKILER, ONUMUZDEKI YILLARI HATTA BELKI BIR NESLI SEKILLENDIRECEK` DEDI.