ISO BASKANI BAHCIVAN: SANAYI KURULUSLARINDA KARLILIK HALEN BASKI ALTINDA
ISO BASKANI BAHCIVAN: SANAYI KURULUSLARINDA KARLILIK HALEN BASKI ALTINDA
ISTANBUL SANAYI ODASININ (ISO) HAZIRLADIGI `TURKIYE`NIN 500 BUYUK SANAYI KURULUSU 2025` ARASTIRMASININ SONUCLARINI ACIKLAYAN BASKAN ERDAL BAHCIVAN SU ACIKLAMALARI YAPTI:
DONEM KAR VE ZARAR TOPLAMI (V.O.) / NET SATISLAR (%)
2025’TE ISO 500’UN VERGI ONCESI KAR VE ZARAR TOPLAMI DA YUZDE 64,7 ARTISLA 267 MILYAR LIRADAN 441 MILYAR LIRAYA YUKSELMISTIR. VERGI ONCESI DONEM KAR VE ZARAR TOPLAMININ NET SATISLARA ORANI ISE YUZDE 2,6’DAN YUZDE 3,4’E ILIMLI BIR ARTIS GOSTERMISTIR. ANCAK BU ORAN DA SON ON YILIN ORTALAMASI OLAN YUZDE 6,8’IN OLDUKCA ALTINDA GERCEKLESMISTIR.
FAIZ, AMORTISMAN VE VERGI ONCESI KAR / NET SATISLAR (%)
SON OLARAK, BIR DIGER ONEMLI KARLILIK GOSTERGESI OLAN FAIZ, AMORTISMAN VE VERGI ONCESI KAR VE ZARAR TOPLAMINA BAKTIGIMIZDA, BU GOSTERGENIN YUZDE 37,5 ILE DAHA SINIRLI BIR ARTIS GOSTEREREK 1 TRILYON 317 MILYAR LIRADAN 1 TRILYON 811 MILYAR LIRAYA YUKSELDIGINI GORUYORUZ. BU ARTIS, FAVOK KARLILIGI ORANINI YUZDE 12,8’DEN YUZDE 13,9’A CIKARMISTIR. BOYLECE SOZ KONUSU ORAN, 2015-2024 ORTALAMASI OLAN YUZDE 14’E YAKIN GERCEKLESMISTIR.
OZETLE, 2025 YILINDA ISO 500’DE KARLILIK GOSTERGELERINDE NOMINAL BIR TOPARLANMA YASANMISTIR. ANCAK YUKSEK FINANSMAN MALIYETLERI, ZAYIF TALEP KOSULLARI NEDENIYLE TARIHSEL ORTALAMALARIN ALTINDA KALAN BU GOSTERGELER, SANAYI KURULUSLARINDA KARLILIGIN HALEN BASKI ALTINDA OLDUGUNU GOSTERMEKTEDIR.
KAR/ZARAR EDEN KURULUSLAR SAYISI
NITEKIM 2025 YILINDA KAR BUYUKLUKLERINDE NOMINAL ARTISLAR KAYDEDILMESINE RAGMEN, ZARAR EDEN KURULUS SAYISININ DEGISMEMESI DIKKAT CEKMISTIR.
VERGI ONCESI DONEM KARI/ZARARI BUYUKLUGUNE GORE ZARAR EDEN FIRMA SAYISI, 2001 KRIZI SONRASI REKOR SEVIYEYE ULASTIGI 2024 DUZEYINI KORUYARAK 152’DE KALMISTIR.
FAIZ, AMORTISMAN VE VERGI ONCESI KAR/ZARAR GOSTERGESINDE ISE ZARAR EDEN FIRMA SAYISI YALNIZCA 1 ADET AZALARAK 18’E GERILEMIS VE GORECE DUSUK BIR SAYIDA KALMISTIR.
KARLILIK GOSTERGELERI
BU TABLO, ISO 500’UN KARLILIGININ URETIM FAALIYETI DISI GELIR VE GIDERLERDEN NASIL ETKILENDIGINE ILISKIN IPUCU VERIYOR.
ISO 500’UN URETIM FAALIYETI DISI KAR VE ZARAR KALEMLERINE BAKTIGIMIZDA ILK ONE CIKAN GELISME, KAMBIYO KARLARI VE ZARARLARINDAKI BELIRGIN DEGISIMDIR. 2024’TE 35 MILYAR LIRA CIVARINDA OLAN NET KAMBIYO ZARARI, 2025’TE YAKLASIK 172 MILYAR LIRAYA YUKSELMISTIR. BOYLECE BIR ONCEKI YIL NET SATISLARA ORANLA YUZDE 0,3 SEVIYESINDE OLAN KAMBIYO NET ZARARI, 2025’TE 1 PUAN ARTARAK YUZDE 1,3’E CIKMISTIR.
KAMBIYO ZARARI DISINDAKI URETIM FAALIYETI DISI GELIR VE GIDERLERDEN ELDE EDILEN NET KAR ISE 2025’TE GECEN YILA GORE YUZDE 43 ORANINDA ARTARAK 484 MILYAR LIRAYA YUKSELMISTIR.
FINANSMAN GIDERLERI / FAALIYET KARI (%)
SIMDI DE ISO 500’DE FINANSMAN GIDERLERININ KARLILIK UZERINDEKI BASKISINI EN CARPICI BICIMDE ORTAYA KOYAN GOSTERGELERDEN BIRINI PAYLASIYORUZ.
SANAYI KURULUSLARI ACISINDAN FINANSMANA ERISIM YALNIZCA BIR MALIYET UNSURU DEGIL, URETIMIN DEVAMLILIGI, ISLETME SERMAYESI IHTIYACININ KARSILANMASI VE YATIRIM KAPASITESININ KORUNMASI BAKIMINDAN HAYATI BIR GEREKLILIKTIR. ANCAK FINANSMANA ERISIMIN ZORLASTIGI VE BORCLANMA MALIYETLERININ YUKSEK SEYRETTIGI BIR ORTAMDA, BU GEREKLILIK FIRMALAR UZERINDE AGIR BIR KARLILIK BASKISINA DONUSMEKTEDIR.
NITEKIM FINANSMAN GIDERLERININ FAALIYET KARINA ORANI, 2024’TE BUYUK BIR SICRAMAYLA YUZDE 96,6’YA KADAR YUKSELDIKTEN SONRA 2025’TE YUZDE 84,9’A GERILEMISTIR. ANCAK BU GERILEMENIN NE OLCUDE ANLAMLI BIR IYILESMEYE ISARET ETTIGINI TAKDIRLERINIZE BIRAKIYORUM. ZIRA 2015-2024 DONEMI ORTALAMASI YUZDE 64,5 ILE ZATEN OLDUKCA YUKSEK BIR SEVIYEDEYKEN, SON IKI YILDIR SANAYI FIRMALARININ FAALIYETLERINDEN ELDE ETTIKLERI KARIN ONCE NEREDEYSE TAMAMINI, ARDINDAN DA YUZDE 85’INI FINANSMAN GIDERLERINE AYIRMAK ZORUNDA KALDIGI BIR TABLOYLA KARSI KARSIYAYIZ.
BU ORAN, ISO 500’UN UZUN YILLARDIR DUZELMEYEN EN KRITIK GOSTERGELERINDEN BIRI OLMAYI SURDURMEKTEDIR. TABLO ACIK BICIMDE GOSTERMEKTEDIR KI, FINANSMANA ERISIMIN GUCLESTIGI VE FINANSMAN MALIYETLERININ YUKSEK KALDIGI BIR ORTAMDA, SANAYI KURULUSLARININ ESAS FAALIYETLERINDEN YARATTIKLARI DEGER, ONEMLI OLCUDE FINANSMAN YUKU TARAFINDAN ASINDIRILMAKTADIR. BU DURUM, SADECE DONEM KARLILIGINI DEGIL FIRMALARIN YATIRIM YAPMA, BUYUME VE REKABET GUCLERINI KORUMA KAPASITESINI DE DOGRUDAN SINIRLANDIRMAKTADIR.
BILANCO GOSTERGELERI
YAKLASIK 20 YIL ARADAN SONRA UYGULANAN ENFLASYON MUHASEBESI, 2023 YILINDA BILANCO GOSTERGELERINDE ONEMLI ARTISLARA YOL ACMISTI. 2024 YILINDA ISE BU ETKININ COK DAHA SINIRLI KALDIGINI GORMUSTUK.
ENFLASYON MUHASEBESININ UYGULANMADIGI 2025 YILINDA ISE AKTIF TOPLAMI VE OZKAYNAKLARDAKI ARTISLAR ENFLASYONUN ALTINDA KALIRKEN TOPLAM BORCLAR DAHA HIZLI BUYUMUSTUR.
TABLODA DA GORULDUGU UZERE, 2025 YILINDA AKTIF TARAFINDA DONEN VARLIKLAR YUZDE 31,5 DURAN VARLIKLAR ISE YUZDE 16,2 ORANINDA ARTIS GOSTERMISTIR. BOYLECE AKTIF TOPLAMINDAKI ARTIS YUZDE 23 OLARAK GERCEKLESMISTIR.
PASIF TARAFINDA ISE DAHA DIKKAT CEKICI BIR AYRISMA GORUYORUZ. OZKAYNAKLAR YUZDE 15,8 ARTARKEN, TOPLAM BORCLARDAKI ARTIS YUZDE 30,8 ILE DAHA YUKSEK OLMUSTUR. BU TABLO, 2025 YILINDA ISO 500’UN BILANCO BUYUMESININ REEL OLARAK SINIRLI KALDIGINI BUNA KARSILIK BORCLARDAKI ARTISIN BILANCO YAPISI ICINDE DAHA BELIRGIN HALE GELDIGINI ORTAYA KOYMAKTADIR.
BORC/OZKAYNAK ILISKISI
BU TABLO, ISO 500 FIRMALARININ AKTIFLERI ICERISINDEKI BORC-OZKAYNAK DAGILIMINA ILISKIN BU YIL DA OLDUKCA CARPICI BIR GORUNUM ORTAYA KOYUYOR. SANAYIDE UZUN SUREDIR DIKKAT CEKTIGIMIZ “KARSILIKSIZ” SORUNUNUN BILANCO YAPISI UZERINDEKI ETKILERINI BU TABLODA DA ACIK BICIMDE GORUYORUZ.
BIRAZ ONCE BILANCO GOSTERGELERINDE DE AKTARDIGIM UZERE, 2025 YILINDA ISO 500’UN TOPLAM BORCLARI OZKAYNAKLARA GORE COK DAHA HIZLI BUYUMUSTUR. BU GELISMELERE BAGLI OLARAK, TOPLAM AKTIFLER ICINDE OZKAYNAKLARIN PAYI 2024’UN ARDINDAN 2025’TE DE AZALMIS VE YUZDE 52,1’DEN YUZDE 49,1’E GERILEMISTIR.
BOYLECE 2023 YILINDA ENFLASYON DUZELTMESININ ETKISIYLE OZKAYNAK AGIRLIKLI HALE GELEN ISO 500 KONSOLIDE BILANCOSUNUN, ARADAN GECEN IKI YILIN ARDINDAN YENIDEN BORC AGIRLIKLI BIR YAPIYA DONDUGUNU GORUYORUZ.
MALI VE DIGER BORCLAR
ISO 500’UN MALI VE DIGER BORCLAR ACISINDAN GORUNUMU, 2025 YILINDA BORCLANMA DINAMIKLERINDE DIKKAT CEKICI BIR DEGISIME ISARET EDIYOR. TOPLAM BORCLAR, 2024’TEKI YUZDE 45,1’LIK GUCLU ARTISIN ARDINDAN 2025’TE YUZDE 30,8 ILE BUYUMEYI SURDURMUSTUR.
ALT KALEMLERE BAKILDIGINDA, MALI BORCLARDAKI ARTISIN 2025’TE YUZDE 41,6’YA ULASTIGI DIGER BORCLARDAKI ARTISIN ISE YUZDE 21 ILE DAHA SINIRLI KALDIGI GORULMEKTEDIR.
2021-2024 DONEMINDE DIGER BORCLAR, MALI BORCLARDAN DAHA HIZLI BUYURKEN, 2025 YILINDA BU EGILIMIN TERSINE DONDUGU ANLASILMAKTADIR. YUKSEK FINANSMAN MALIYETLERI VE KREDI KOSULLARINDAKI SIKILASMAYA RAGMEN FIRMALARIN KREDI IHTIYACI GUCLU SEYRINI KORUMUS BUNUN SONUCUNDA MALI BORCLARIN TOPLAM BORCLAR ICINDEKI PAYI YENIDEN YUZDE 50’NIN UZERINE CIKMISTIR.
KISA VADELI MALI BORCLAR / TOPLAM MALI BORCLAR (%)
BU TABLODA, ISO 500’UN MALI BORCLARI ICINDE KISA VADELI BORCLARIN PAYINDAKI GELISIMI GORUYORUZ. ISO 500’DE 2023 VE 2024 YILLARINDA GERILEME EGILIMI GOSTEREN KISA VADELI MALI BORCLARIN PAYI, 2025 YILINDA YENIDEN YUKSELISE GECEREK YUZDE 48,5’TEN YUZDE 49,5’E YUKSELMISTIR.
BU DEGISIMIN NEDENI, UZUN VADELI MALI BORCLARIN YUZDE 38,6 ARTMASINA KARSILIK, KISA VADELI MALI BORCLARDAKI ARTISIN YUZDE 44,6’YA ULASMASIDIR.
DOLAYISIYLA 2025 YILI, ISO 500 SIRKETLERININ MALI BORC YAPISINDA KISA VADELI YUKUMLULUKLERIN AGIRLIGININ YENIDEN ARTTIGI BIR DONEM OLMUSTUR. FINANSAL ISTIKRARIN SAGLANDIGI ORTAMLARDA UZUN VADELI BORCLANMA IMKANLARI ARTARKEN, YATIRIM MOTIVASYONU DA YUKSELMEKTEDIR.