KIRGIZISTAN CUMHURBASKANI CAPAROV: `ORTA ASYA VE AZERBAYCAN ORTAK ELEKTRONIK TICARET PLATFORMUNUN OLUSTURULMASINI ON
KIRGIZISTAN CUMHURBASKANI CAPAROV: `ORTA ASYA VE AZERBAYCAN ORTAK ELEKTRONIK TICARET PLATFORMUNUN OLUSTURULMASINI ONERIYORUZ`
KIRGIZISTAN CUMHURBASKANI SADIR CAPAROV, TURKMENISTAN`IN TURKMENBASI SEHRINDE DUZENLENEN 8. ORTA ASYA VE AZERBAYCAN CUMHURBASKANLARI ISTISARE TOPLANTISINDA YAPTIGI KONUSMADA, ORTA ASYA VE AZERBAYCAN ORTAK ELEKTRONIK TICARET PLATFORMUNUN OLUSTURULMASINI ONERDI.
TURKMENISTAN`IN TURKMENBASI SEHRINDEKI AVAZA MILLI TURIZM BOLGESINDE TURKMENISTAN CUMHURBASKANI SERDAR BERDIMUHAMMEDOV`UN EV SAHIPLIGINDE AZERBAYCAN VE ORTA ASYA DEVLET BASKANLARI 8. ISTISARE TOPLANTISI DUZENLENDI.
TOPLANTIYA KIRGIZISTAN CUMHURBASKANI SADIR CAPAROV, KAZAKISTAN CUMHURBASKANI KASIM COMERT TOKAYEV, OZBEKISTAN CUMHURBASKANI SEVKET MIRZIYOYEV, TACIKISTAN CUMHURBASKANI IMAMALI RAHMAN VE AZERBAYCAN CUMHURBASKANI ILHAM ALIYEV KATILDI.
TOPLANTIDA, BOLGESEL ETKILESIMIN GUNCEL KONULARI, SIYASI DIYALOGUN DAHA DA PEKISTIRILMESI, TICARI VE EKONOMIK, ULASTIRMA VE LOJISTIK ISBIRLIGININ GENISLETILMESININ YANI SIRA ENERJI VE CEVRE ALANLARINDA ISBIRLIGI KONULARI ELE ALINDI.
CUMHURBASKANI CAPAROV TOPLANTIDA YAPTIGI KONUSMADA, ORTA ASYA`NIN BARIS, GUVEN VE IYI KOMSULUK ALANI OLARAK GUCLENMESINI DESTEKLEDIKLERINI BELIRTEREK, TERORIZM, ORGANIZE SUC, YASADISI UYUSTURUCU KACAKCILIGI VE DIJITAL ORTAMDAKI TEHDITLERLE MUCADELE ALANLARINDA ISBIRLIGININ DERINLESTIRMESI GEREKTIGINI SOYLEDI.
ULASILAN SIYASI GUVEN DUZEYINE YENI BIR EKONOMIK VE INSANI BOYUT KAZANDIRILMASI GEREKTIGININ ALTINI CIZEN CAPAROV, `SON 4 YILDA KIRGIZISTAN`IN ORTA ASYA ULKELERI VE AZERBAYCAN ARASINDAKI TICARET HACMI NEREDEYSE 2 KAT ARTARAK 2025 YILINDA 3,5 MILYAR DOLAR OLDU. 2025`TE BU 5 ULKEDEN KIRGIZISTAN`A YAPILAN DOGRUDAN YATIRIM 140 MILYON DOLARI ASTI` DEDI.
SANAYILESMENIN ULKESININ 2030 ULUSAL KALKINMA PROGRAMI`NIN TEMEL ALANLARININ BIRI OLDUGUNA DIKKAT CEKEN CAPAROV, BU BAGLAMDA KARSILIKLI TICARETTEKI ARTISIN YENI URETIM TESISLERININ VE ISTIHDAM IMKANLARININ OLUSTURULMASI, YUKSEK KATMA DEGERLI URUN URETIMININ ARTMASIYLA DESTEKLENMESI ICIN CABA GOSTERILMESI GEREKTIGINI IFADE ETTI.
CUMHURBASKANI CAPAROV, KIRGIZISTAN ICIN TARIM URUNLERININ ISLENMESI, HAFIF SANAYI, INSAAT MALZEMELERI URETIMI VE LOJISTIK ALANLARINDAKI PROJELERIN ONEMINI VURGULAYARAK, SANAYI ALANINDA KABUL EDILEN ISBIRLIGI PLANI KAPSAMINDA HUKUMETLERE KARSILIKLI YARAR SAGLAYACAK SOMUT PROJELERI BELIRLEME TALIMATI VERILMESINI ONERDI.
`ORTA ASYA VE AZERBAYCAN ORTAK ELEKTRONIK TICARET PLATFORMUNUN OLUSTURULMASINI ONERIYORUZ`
ELEKTRONIK TICARETIN DUNYA EKONOMISININ EN HIZLI GELISEN ALANLARINDAKI BIRI OLDUGUNU BELIRTEN CAPAROV, `VATANDASLARIMIZ UCUNCU ULKELERDEN MAL SATIN ALMAK ICIN ULUSLARARASI ELEKTRONIK TICARET PLATFORMLARINI AKTIF SEKILDE KULLANIYOR. BU BAGLAMDA ORTA ASYA VE AZERBAYCAN ORTAK ELEKTRONIK TICARET PLATFORMUNUN OLUSTURULMASINI ONERIYORUZ. BOYLECE TUKETICILERIN VE ISLETMELERIN BOLGEDE URETILEN URUNLERE DAHA GENIS ERISIMINI SAGLAYACAGIZ. HER BIR ULKENIN KENDINE OZGU ULUSAL URUNLERI DIKKATE ALINDIGINDA BOYLE BIR PLATFORM GENIS BIR BOLGESEL URUN YELPAZESINI BIR ARAYA GETIREREK URUNLERIN TANITIMI VE PAZARLANMASI ICIN FIRSATLAR OLUSTURABILIR` DEDI.
ETKILI EKONOMIK ISBIRLIGININ DOGRUDAN TASIMACILIGA BAGIMLI OLDUGUNU BELIRTEN CAPAROV, `DIS PAZARLARA ERISIM GUZERGAHLARIN GUVENILIRLIGI, TASIMACILIK MALIYETLERI VE ULKELERIMIZ TARAFINDAN SAGLANAN TRANSIT SARTLARININ ONGORULEBILIRLIGIYLE DOGRUDAN BAGLANTILIDIR. CIN-KIRGIZISTAN-OZBEKISTAN DEMIRYOLU INSAAT PROJESI STRATEJIK ONEM TASIMAKTADIR. BU PROJENIN HAYATA GECIRILMESI, ULKELERIMIZIN ULUSLARARASI URETIM VE ULASTIRMA BAGLANTILARINA DAHIL EDILMESI ICIN EK FIRSATLAR OLUSTURACAKTIR. SIMDIDEN BU DEMIRYOLUNUN ORTA ASYA VE GUNEY KAFKASYA UZERINDEN GECEN MEVCUT VE GELECEKTEKI GUZERGAHLARLA ENTEGRASYONUNUN ELE ALINMASI ONEMLIDIR. ULKELERIMIZIN ULASTIRMA KURUMLARINA, TASIMACILIK SIRKETLERIYLE BIRLIKTE TEK HAT UZERINDEN UYGULANA TARIFELER, SEFER VE TREN TARIFELERININ KOORDINASYONU, BEKLEME SURELERININ AZALTILMASI VE YUKLERIN DIJITAL TAKIBININ SAGLANMASINA YONELIK PRATIK COZUMLER GELISTIRMELERI TALIMATI VERILMESINI ONERIYORUM` DIYE KONUSTU.
CUMHURBASKANI CAPAROV, 2023`TE TACIKISTAN`IN BASKENTI DUSANBE`DE DUZENLENEN 5. ORTA ASYA CUMHURBASKANLARI ISTISARE TOPLANTISINDA ONERDIGI ENERJI VERIMLILIGI VE KAYNAK TASARRUFU SAGLAYAN TEKNOLOJILER ALANINDA BISKEK`TE BOLGESEL BIR MERKEZ KURULMASINI DESTEKLEMEYE CAGIRDI.
ORTA DOGU`DAKI DURUM DAHIL OLMAK UZERE ULUSLARARASI JEOPOLITIK DURUMUN NEDENIYLE HALKA PETROL URUNLERININ SAGLANMASI KONUSUNUN OZEL BIR ONEME SAHIP OLDUGUNU BELIRTEN CAPAROV, BU BAGLAMDA KIRGIZISTAN`IN BOLGE ULKELERINDEN PIYASA FIYATINDA PETROL URUNLERI SATIN ALMAYA VE BU ALANDA ORTAK URETIMLER YAPMAYA HAZIR OLDUGUNU SOYLEDI.
`GECEN YIL BOLGE ICI TICARET HACMI YAKLASIK 13 MILYAR DOLAR OLARAK GERCEKLESTI`
CUMHURBASKANI TOKAYEV, ORTA ASYA VE AZERBAYCAN`IN BUGUN AVRASYA`NIN BUYUME VE JEOPOLITIK ISBIRLIGI MERKEZI HALINE GELDIGINI BELIRTEREK, `BIRLIK, KARSILIKLI DESTEK VE GUVEN ULKELERIMIZIN ZAMANIN GETIRDIGI TEHDITLERE BIRLIKTE YANIT VERMEMIZI SAGLAYAN STRATEJIK DAYANAK HALINE GELDIGINI` SOYLEDI.
BOLGE ULKELERI ARASINDA ORTAK ISLETME SAYISININ ARTTIGINI, IS BAGLANTILARININ GUCLENDIGINI, SANAYI, MAKINE URETIMI, ENERJI, TARIM VE DIGER ALANLARDA ORTAK BUYUK PROJELERIN HAYATA GECIRILDIGINI KAYDEDEN TOKAYEV, `TICARI BARIYERLER ASAMALI OLARAK KALDIRILIYOR, SINIRLARDA YENI GECIS NOKTALARI ACILIYOR, OTOYOLU VE DEMIRYOLU BAGLANTILARI GENISLIYOR. ANCAK IC PAZARIN POTANSIYELI HENUZ TAMAMEN KULLANILABILMIS DEGIL. GECEN YIL BOLGE ICI TICARET HACMI YAKLASIK 13 MILYAR DOLAR OLARAK GERCEKLESTI. BU RAKAM, ULKELERIMIZIN TOPLAM TICARET HACMININ YAKLASIK YUZDE 8`INE DENK GELIYOR. DOLAYISIYLA HUKUMETLERIMIZE BU GOSTERGENIN 20 MILYAR DOLARA CIKARILMASINA YONELIK ORTAK EYLEM PLANI HAZIRLAMA TALIMATI VERMEYI ONERIYORUM` DEDI.
`BIRLIKTE NIHAI URUNLER URETMELIYIZ`
OZBEKISTAN CUMHURBASKANI MIRZIYOYEV ISE GERGINLIGI ARTTIGI, TICARI VE ULASTIRMA BAGLANTILARINDA YENI RISKLERIN ORTAYA CIKTIGI BIR DUNYADA EYLEMLERI DAHA SIKI KOORDINE EDILMESI GEREKTIGININ ALTINI CIZEREK, `ORTA ASYA VE KOMSU BOLGELER ARASINDAKI ISBIRLIGININ BIR SONRAKI ASAMASINI BELIRLEMELIYIZ. TARIHI, EKONOMIK VE ULASTIRMA BAGLANTILARI GELISTIRILMIS TEK BIR ISBIRLIGI ALANI OLUSTURABILIRIZ. ULKELERIMIZIN TICARET, ULASTIRMA, ENERJI, SANAYI VE YENI TEKNOLOJILER ALANLARINDA BIRLIKTE GELISEBILECEKLERI GENIS BIR ALAN SOZ KONUSUDUR. BOLGESEL DIYALOGUMUZUN UZERINE KURULDUGU TEMELI GUCLENDIRMELIYIZ. ORTA ASYA CUMHURBASKANLARI ISTISARE TOPLANTILARININ FAALIYETLERINI DUZENLEYEN NORMATIF VE HUKUKI CERCEVENIN GELISTIRILMESINE YONELIK CALISMAMIZI SURDURMEYI ONERIYORUZ. BELGE SAYISININ ARTIRILMASI TEK BASINA BIR COZUM DEGIL. ALINAN KARARLARIN UYGULANMASI VE SONUCLAR VERMESI ONEMLIDIR` DIYE KONUSTU.
EKONOMIK ISBIRLIGININ YENI SEVIYEYE CIKARILMASI GEREKTIGINI BELIRTEN MIRZIYOYEV, KARSILIKLI TICARETIN VE YATIRIMLARIN ARTIRILMASI ICIN CIDDI HEDEFLER BELIRLEDIKLERINI IFADE ETTI.
MIRZIYOYEV, `TICARETTE BARIYERLER ASAMALI OLARAK KALDIRILMALI, SANAYI ISBIRLIGI GENISLETILMELI VE ORTAK BUYUK PROJELER BASLATILMALI. ARTIK SIRADAN KARSILIKLI TICARETIN YETERLI OLMADIGI BIR NOKTAYA GELDIK. BIRLIKTE NIHAI URUNLER URETMELIYIZ. BIRKAC ULKENIN ISLETMELERI AYNI URETIM ZINCIRINDE YER ALDIGINDA VE URUN BIRLIKTE URETILDIGINDE, EKONOMILERIMIZ ARASINDA BAMBASKA BAGLAR ORTAYA CIKIYOR. BU BAGLAR, GELENEKSEL MAL TICARETINE GORE DAHA GUCLU VE KALICIDIR` DEDI.
CUMHURBASKANI MIRZIYOYEV AYRICA, 2027`DE KADIM HIVE SEHRINDE ORTA ASYA VE AZERBAYCAN IS FORUMUNU DUZENLEMEYI ONERDI.
`TASIMACILIGIN DIJITALLESTIRILMESI KONUSUNDA DA ETKIN CALISMALAR YAPILMALI`
TACIKISTAN CUMHURBASKANI RAHMAN, ORTA ASYA VE AZERBAYCAN`IN DAHA YAKIN EKONOMIK, ULASTIRMA, ENERJI VE SANAYI ISBIRLIGINE GECMEK ICIN ONEMLI BIR POTANSIYELE SAHIP OLDUGUNU BELIRTEREK, BOLGE KAYNAKLARININ ORTAK ISLETMELER VE SANAYI TESISLERIN KURULMASININ YANI SIRA URUN ISLENMESI ICIN GENIS FIRSATLAR SUNDUGUNU IFADE ETTI.
ENERJI ALANINDA ISBIRLIGININ GENISLETILMESI GEREKTIGINE VURGU YAPAN RAHMAN, ONCELIKLI ENERJI PROJELERI LISTESININ OLUSTURULMASINI VE BU PROJELERIN MUHTEMEL ORTAK FINANSMAN MEKANIZMALARININ GELISTIRILMESINI ONERDI.
BOLGENIN ULASTIRMA BAGLANTILARININ GUCLENDIRILMESI ICIN ORTA ASYA VE AZERBAYCAN`I DUNYANIN DIGER BOLGELERINE BAGLAYAN COK YONLU GUZERGAHLARIN DAHA DA GELISTIRILMESININ ONEMLI OLDUGUNU SOYLEYEN RAHMAN, `BU BAGLAMDA IDARI, ALTYAPISAL VE KURUMSAL BARIYERLERININ ORTADAN KALDIRILMASI, TASIMACILIK PROSEDURLERININ KOLAYLASTIRILMASI VE TASIMACILIGIN DIJITALLESTIRILMESI KONUSUNDA DAHA ETKIN CALISMALAR YAPILMALI` DEDI.
RAHMAN, CEVREYI VE GIDA GUVENLIGINI DOGRUDAN ETKILEYEN IKLIM DEGISIKLIGI, BUZULLARIN ERMESI, SU KITLIGI VE TOZ FIRTINALARIYLA MUCADELE ALANLARINDA ISBIRLIGI GELISTIRMEYI ONERDI.