KORFEZ’LE TICARETTE IPTALLER BASLADI NAVLUN UCE KATLANDI -EKONOMI
KORFEZ’LE TICARETTE IPTALLER BASLADI NAVLUN UCE KATLANDI -EKONOMI
EKONOMI`NIN HABERINE GORE ORTADOGU’DA BESINCI GUNUNU GERIDE BIRAKAN SAVAS VE KORFEZ ULKELERINE YONELIK HAVA SALDIRILARI INSANI DRAMIN BOYUTLARINI ARTIRIRKEN, MAL TICARETI UZERINDEN BOLGEDEKI EKONOMIK FAALIYETLERI DE KUSATMAYA BASLADI. ARTAN GERILIM, TURKIYE’NIN BUYUK BOLUMU IHRACAT OLMAK UZERE YAKLASIK 50 MILYAR DOLARLIK DIS TICARET HACMINE SAHIP OLDUGU KORFEZ HATTINDA TASIMACILIGI KILITLEDI. IRAN, IRAK, BAE, SUUDI ARABISTAN, KATAR, KUVEYT, UMMAN VE BAHREYN’I KAPSAYAN BOLGEYE TASIMALARDA CIDDI AKSAMALAR YASANDIGI BILDIRILIYOR. DEV KONTEYNER OPERATORLERI VE HAVAYOLLARI KORFEZ TASIMALARINI ASKIYA ALDI. EKONOMI GAZETESINE KONUSAN IHRACATCI SEKTOR TEMSILCILERI KARSILIKLI OLARAK SIPARIS IPTALLERININ BASLADIGINI, TASIMALARDA GECIKMEYLE BIRLIKTE MALIYETLERDE CIDDI ARTISLAR YASANDIGINI, YUKLEME YAPILAMAMASI NEDENIYLE LIMANLARDA YIGILMANIN GIDEREK ARTTIGINI BELIRTIYOR. BELIRSIZLIKLER VE LOJISTIK ZINCIRINDEKI BOZULMA NEDENIYLE SEVKIYAT PLANLAMASI YAPILAMADIGINA ISARET EDEN IHRACATCILAR, OLUSAN MALIYETI USTLENMENIN MUMKUN OLMADIGINI DILE GETIRIYOR.
ORTADOGU’DA TIRMANAN GERILIM, TURKIYE’NIN 50 MILYAR DOLARLIK DIS TICARET KAPISI OLAN KORFEZ HATTINI KILITLEDI. HAVA SAHALARININ KAPANMASIYLA SEVKIYATLAR DURMA NOKTASINA GELIRKEN, DENIZYOLUNDA SAVAS PRIMLERI NAVLUNU UC KATINA CIKARDI. GURBULAK’TA GECISLER IKI GUNE UZARKEN, IHRACATCI SIPARIS IPTALLERIYLE KARSI KARSIYA KALDI.
ORTADOGU’DA TIRMANAN GERILIM, TURKIYE’NIN YAKLASIK 50 MILYAR DOLARLIK DIS TICARET HACMINE SAHIP OLDUGU KORFEZ HATTINDA TASIMACILIGI KILITLEDI. IRAK, BIRLESIK ARAP EMIRLIKLERI (BAE), SUUDI ARABISTAN, IRAN, KATAR, KUVEYT, UMMAN VE BAHREYN’I KAPSAYAN BOLGE TURKIYE’NIN TOPLAM IHRACATINDA YAKLASIK YUZDE 11 PAYA SAHIP. IHRACATTA 30 MILYAR DOLARA YAKLASAN, ITHALATTA 19,6 MILYAR DOLAR SEVIYESINDE SEYREDEN TICARET HACMI, SAVASIN GOLGESINDE ILK FATURAYI KESMEYE BASLADI. SIPARIS IPTALLERI PES PESE GELIRKEN, LIMANLARA INEN YUKLER GEMIYE YUKLENMEDEN BEKLETILIYOR.
HAVAYOLU KAPANDI, KARGO OTELENIYOR
HAVA SAHALARININ KAPANMASIYLA TASIMACILIK NEREDEYSE DURMA NOKTASINA GELDI. TURK HAVA YOLLARI (THY) IRAN, IRAK, SURIYE, LUBNAN, URDUN, KATAR, KUVEYT, BAHREYN, SUUDI ARABISTAN’IN DAMMAM HATTI VE BAE SEFERLERINI IKINCI BIR DUYURUYA KADAR IPTAL ETTI. TURKIYE’NIN ONDE GELEN GUMRUK MUSAVIRLIGI VE LOJISTIK GRUPLARINDAN ASSET’IN YONETICILERI, EKONOMI’YE YAPTIGI ACIKLAMADA “SU AN ORTADOGU’DA SAHALAR KAPALI. EMIRATES VE ETIHAD GIBI HAVAYOLLARI SADECE AMBARLARDAKI MEVCUT
YUKLERI ERITMEK ICIN ANLIK IZINLERLE UCABILIYOR. YENI REZERVASYONLAR TAMAMEN KAPATILDI. YOLCU UCUSLARI DURDUGU ICIN KAPASITE DARALDI, BILETLER ALINSA BILE UCUSLAR SUREKLI OTELENIYOR” DEDI.
HURMUZ BOGAZI’NDAKI OLASI BIR KAPANMANIN DENIZDEKI YUKU HAVAYA KAYDIRACAGINI BELIRTEN SEKTOR TEMSILCILERI, BU DURUMUN NAVLUNLARI ASTRONOMIK SEVIYELERE CIKARABILECEGI UYARISINDA BULUNUYOR. BAZI IHRACATCILAR ISE BELIRSIZLIK NEDENIYLE MALLARINI GERI CEKMEYE BASLADI.
DENIZYOLUNDA SAVAS PRIMI DEVREDE
DENIZYOLU TASIMACILIGINDA TAM BIR MALIYET SOKU YASANIYOR. MSC, COSCO VE OOCL BAZI HATLARDA YENI YUK ALIMINI DURDURURKEN, CMA CGM VE HAPAG-LLOYD SUVEYS YERINE UMIT BURNU ROTASINA YONELDI. TURKON GIBI YERLI ARMATORLER ISE SAVAS PRIMLERINI DEVREYE ALDI. ASSET GLI DENIZYOLU MUDURU BURAK KERIMOGLU, MALIYET ARTISLARINI SOYLE ACIKLADI: “PAZARTESI SABAHINDAN ITIBAREN HATLAR ‘WAR RISK SURCHARGE’ (SAVAS RISKI) VE ‘EMERGENCY CONFLICT SURCHARGE’ (ACIL DURUM CATISMA UCRETI) ACIKLAMAYA BASLADI. ORNEGIN, 2.500 DOLARLIK BIR HINDISTAN NAVLUNUNA 5.000 DOLAR EK MALIYET YANSITILDI. TOPLAM RAKAM UC KATINA CIKTI. BU DURUM IHRACATCIDA ‘FREN’ ETKISI YARATTI BUGUN ITIBARIYLA LIMANA GIRMIS YUKLERIN BILE GEMIYE YUKLENMESINDEN VAZGECILDIGINE DAIR IPTALLER ALIYORUZ.”
KARAYOLUNDA SOFOR VE YAKIT KRIZI: PRIMLER 4 KATINA CIKTI
KARAYOLU TASIMACILIGINDA KRIZIN MERKEZI GURBULAK SINIR KAPISI OLDU. IRAN TARAFINDAKI PASAPORT KONTROL NOKTASININ BOMBALANMASI SONUCU ISLEMLER MANUEL OLARAK YURUTULUYOR. UND (ULUSLARARASI NAKLIYECILER DERNEGI) YETKILILERI, SINIRDA 24 SAATLIK GECIS SURESININ 48 SAATE CIKTIGINI BELIRTIYOR. 250 DOLAR OLAN IRAN NAVLUNU GUVENLIK RISKLERI NEDENIYLE 1.000 DOLARA YUKSELDI. SOFORLERIN GUVENLIK ENDISESIYLE BU HATTA GITMEK ISTEMEMESI KRIZI DERINLESTIRIYOR. TIR PARKLARINDA BEKLEYEN YAKLASIK 400 ARAC, YAKIT TEMININDE DE SIKINTI YASIYOR. NORMALDE GUNDE 550 ARACIN GECTIGI KAPIDA ISLEM HACMI YARI YARIYA DUSMUS DURUMDA. KARAYOLUNDA KORFEZ ULKELERINE GIDISLERDE ISE SIMDILIK BIR SORUN YASANMIYOR.