TCMB PARA POLITIKASI KURULU, ENFLASYON UZERINDEKI YUKARI YONLU RISKLERE KARSI IHTIYATLI DURUSUNU VURGULADI

TCMB PARA POLITIKASI KURULU, ENFLASYON UZERINDEKI YUKARI YONLU RISKLERE KARSI IHTIYATLI DURUSUNU VURGULADI

TCMB PARA POLITIKASI KURULU`NUN 22 EKIM TARIHINDE YAPTIGI TOPLANTISININ TUTANAK OZETLERI YAYINLANDI.

KURULUN DEGERLENDIRMELERI SOYLE:

KURESEL EKONOMI
1. DEVAM EDEN JEOPOLITIK BELIRSIZLIKLERE BAGLI OLARAK ENERJI FIYATLARINDAKI YUKSEK VE DALGALI SEYIR SURMEKTEDIR. ENERJI ARZI, TEDARIK ZINCIRLERI VE TASIMA MALIYETLERINE ILISKIN BELIRSIZLIKLERIN SURESI VE BOYUTU ENERJI FIYATLARININ GELECEKTEKI SEYRI ACISINDAN BELIRLEYICI OLMAYA DEVAM EDECEKTIR. DIGER TARAFTAN, TARIM EMTIA FIYATLARINDA DA OLUMSUZ HAVA KOSULLARI VE JEOPOLITIK GELISMELER KAYNAKLI YUKSEK SEYIR GOZLENMEKTEDIR. BU DURUM, ENFLASYON GELISMELERI VE BEKLENTILER UZERINDE YUKARI YONLU BIR BASKA RISK UNSURU OLARAK ORTAYA CIKMAKTADIR.

2. JEOPOLITIK GELISMELERIN ETKISIYLE, ORTA DOGU VE AFRIKA ULKELERINDE 2026 YILI ICIN OLUMSUZ BUYUME GORUNUMU SURMEKTEDIR. DIGER TARAFTAN, 2027 YILINDA BAZ ETKILERININ DE DEVREYE GIRMESI ILE BUYUME ORANLARININ TOPARLANMASI BEKLENMEKTEDIR. BU CERCEVEDE, KURESEL OLCEKTE ZAYIF VE KIRILGAN GORUNUMUN DEVAM EDECEGI TURKIYE’NIN DIS TICARET ORTAKLARININ IHRACAT PAYLARIYLA AGIRLIKLANDIRILAN KURESEL BUYUME ENDEKSININ 2026 YILI ICIN YUZDE 1,6 2027 YILI ICIN ISE YUZDE 2,5 ORANINDA ARTACAGI TAHMIN EDILMEKTEDIR.

3. EMTIA FIYATLARINDAKI OYNAKLIGA BAGLI OLARAK KURESEL ENFLASYON UZERINDEKI YUKARI YONLU RISKLER SURMEKTEDIR. MERKEZ BANKALARI SOZ KONUSU RISKLERI GOZETMEYE DEVAM EDERKEN, GELISMELERIN BUYUME VE ISTIHDAM UZERINDEKI OLUMSUZ ETKILERINI DE DIKKATE ALMAKTADIR. POLITIKA FAIZI FIYATLAMALARI GELISMIS ULKELERDE FAIZ ARTIRIM YONUNDEKI BEKLENTILERIN KORUNDUGUNA ISARET ETMEKTEDIR. JEOPOLITIK GELISMELERIN VE EL NIÑO GIBI IKLIM OLAYLARININ YOL ACTIGI OLUMSUZ KURESEL HAVA KOSULLARININ NEDEN OLDUGU ARZ SOKUNUN NE KADAR KALICI OLACAGI VE ENFLASYON BEKLENTILERINI NE OLCUDE BOZACAGI KURESEL PARA POLITIKALARININ SEYRI ACISINDAN ONEM TASIMAKTADIR. SON DONEMDE, ARTAN BELIRSIZLIK VE RISK ISTAHINDAKI DALGALANMALARA BAGLI OLARAK, GELISMEKTE OLAN ULKE HISSE SENEDI PIYASALARINDAN FON CIKISLARI GOZLENIRKEN, PORTFOY HAREKETLERI UZERINDEKI ASAGI YONLU RISKLER CANLILIGINI KORUMAKTADIR.

PARASAL VE FINANSAL KOSULLAR
4. BIREYSEL KREDILERIN 4 HAFTALIK BUYUME ORANLARININ ORTALAMASI 11 EYLUL–16 EKIM DONEMINDE YUZDE 1 SEVIYESINE GERILEMISTIR. BU GERILEMEDE KREDI KARTI VE IHTIYAC KREDILERINDEKI YAVASLAMA ETKILI OLMUSTUR. TURK LIRASI (TL) TICARI KREDILERDE 4 HAFTALIK BUYUME ORANLARININ ORTALAMASI YUZDE 2,3, KUR ETKISINDEN ARINDIRILMIS YABANCI PARA (YP) TICARI KREDILERDEKI 4 HAFTALIK BUYUME ORANLARININ ORTALAMASI YUZDE 1,2 OLMUSTUR.

5. TL MEVDUAT FAIZ ORANLARI, 11 EYLUL ILE BITEN HAFTAYA KIYASLA 102 BAZ PUAN AZALARAK, 16 EKIM ILE BITEN HAFTADA YUZDE 42,9 SEVIYESINDE GERCEKLESMISTIR. AYNI DONEMDE TL TICARI KREDI FAIZ ORANLARI (KREDILI MEVDUAT HESABI VE KREDI KARTI HARIC) 680 BAZ PUAN AZALISLA YUZDE 41,9 SEVIYESINDE OLMUSTUR. IHTIYAC KREDISI (KREDILI MEVDUAT HESABI HARIC) FAIZ ORANLARI 264 BAZ PUAN AZALARAK YUZDE 61,5 KONUT KREDISI FAIZ ORANLARI 43 BAZ PUAN AZALARAK YUZDE 41,5 OYNAK BIR SEYIR IZLEYEN TASIT KREDISI FAIZ ORANLARI ISE 310 BAZ PUAN ARTARAK YUZDE 43,6 SEVIYESINDE GERCEKLESMISTIR.

6. TURKIYE CUMHURIYET MERKEZ BANKASI (TCMB), MAKROFINANSAL ISTIKRARI VE BANKALARIN LIKIDITE YONETIMINI DESTEKLEMEK AMACIYLA KREDI BUYUMESINE DAYALI ZORUNLU KARSILIK UYGULAMASINDA DEGISIKLIKLER YAPMISTIR. BU KAPSAMDA, IHTIYAC VE YP KREDILERDE BUYUME SINIRI ISTISNALARI GUNCELLENMIS, KOBI KREDILERININ SEKIZ HAFTALIK BUYUME SINIRI YUZDE 4,5’TEN YUZDE 5’E YUKSELTILMISTIR. AYRICA, TL ZORUNLU KARSILIKLARDA BLOKE TESIS ORANLARI DUSURULMUSTUR.

7. TCMB BRUT ULUSLARARASI REZERVLERI, 11 EYLUL’DEN BU YANA 9,6 MILYAR ABD DOLARI AZALARAK 16 EKIM ITIBARIYLA 169,1 MILYAR ABD DOLARINA GERILEMISTIR. TURKIYE’NIN 5 YILLIK KREDI RISK PRIMI (CDS) 9 EYLUL’DEN BU YANA ARTARAK 21 EKIM ITIBARIYLA 251 BAZ PUAN SEVIYESINE GELMISTIR. TURK LIRASININ 1 AY VADELI KUR OYNAKLIGI 21 EKIM ITIBARIYLA 9 EYLUL’E KIYASLA YUZDE 5,5 SEVIYESINE GERILERKEN, 12 AY VADELI KUR OYNAKLIGI ISE GERILEYEREK 17,9 SEVIYESINDE GERCEKLESMISTIR. ONCEKI PPK TOPLANTI HAFTASINDAN 16 EKIM’E KADAR, MEVCUT HESAPLAMA METODOLOJISI ILE ELDE EDILEN SONUCLARA GORE, DEVLET IC BORCLANMA SENETLERI PIYASASINDAN 0,5 MILYAR ABD DOLARI CIKIS GERCEKLESMIS, HISSE SENEDI PIYASASINDA ISE PORTFOY HAREKETLERI YATAY SEYRETMISTIR. TOPLAM OLARAK 0,5 MILYAR ABD DOLARI NET PORTFOY CIKISI GERCEKLESMISTIR.

TALEP VE URETIM
8. AGUSTOS AYINDA PERAKENDE SATIS HACIM ENDEKSINDE AYLIK BAZDA YUZDE 1,4 ORANINDA, CEYREKLIK BAZDA ISE YUZDE 1,7 ORANINDA ARTIS GERCEKLESMISTIR. ALTIN HARIC PERAKENDE SATISLAR AYLIK BAZDA YUZDE 0,8 ORANINDA, CEYREKLIK BAZDA YUZDE 0,3 ORANINDA YUKSELMISTIR. BOYLECE, ALTIN HARIC PERAKENDE SATISLARIN CEYREKLIK BUYUMESI YAVASLAMISTIR. AYNI DONEMDE TICARET SATIS HACIM ENDEKSI, AYLIK BAZDA YUZDE 0,2 ORANINDA ARTARKEN, CEYREKLIK BAZDA YUZDE 1,0 ORANINDA AZALMISTIR. HIZMET URETIM ENDEKSI AGUSTOS AYINDA AYLIK BAZDA YUZDE 0,2 ORANINDA, CEYREKLIK OLARAK ISE YUZDE 1,5 ORANINDA ARTMISTIR. KARTLA YAPILAN HARCAMALAR UCUNCU CEYREKTE CEYREKLIK BAZDA YATAY SEYRETMISTIR. BEYAZ ESYA SATISLARI AGUSTOS AYI ITIBARIYLA CEYREKLIK OLARAK SINIRLI BIR ARTIS KAYDETMISTIR. OTOMOBIL SATISLARI UCUNCU CEYREKTE, BIR ONCEKI CEYREKTEKI GERILEMESINI SURDURMUSTUR. IMALAT SANAYI FIRMALARINA YONELIK ANKET VERILERI HEM UCUNCU CEYREKTE HEM DE EKIM AYI ITIBARIYLA DORDUNCU CEYREKTE KAYITLI IC PIYASA SIPARISLERINDE AZALISA ISARET ETMEKTEDIR. GELECEGE YONELIK IC PIYASA SIPARIS BEKLENTILERI ISE UCUNCU CEYREKTE BIR MIKTAR ARTARKEN, EKIM AYI ITIBARIYLA DORDUNCU CEYREKTE GERILEMISTIR. OZETLE, YAKIN DONEME ILISKIN VERILER IC TALEPTEKI ZAYIF SEYRIN DEVAM ETTIGINI GOSTERMEKTEDIR.

9. AGUSTOS AYINDA SANAYI URETIM ENDEKSI, MEVSIM VE TAKVIM ETKILERINDEN ARINDIRILMIS OLARAK AYLIK BAZDA YUZDE 1,0, TAKVIM ETKILERINDEN ARINDIRILMIS OLARAK YILLIK BAZDA YUZDE 1,9 ORANINDA AZALMISTIR. CEYREKLIK BAZDA SANAYI URETIMI, AGUSTOS AYI ITIBARIYLA UCUNCU CEYREKTE YUZDE 2,4 ORANINDA GERILEMISTIR. ANA EGILIMI IZLEMEK AMACIYLA TIPIK OYNAKLIK SERGILEYEN DIGER ULASIM VE BENZERI SEKTORLER DISLANDIGINDA DA SANAYI URETIMI CEYREKLIK BAZDA AZALMAKTADIR. BU CERCEVEDE, SANAYI URETIMININ ANA EGILIMINDE ZAYIFLAMA GOZLENMISTIR. EYLUL VE EKIM AYI IKTISADI YONELIM ANKETI VERILERI, GELECEK UC AYDAKI URETIM HACMI BEKLENTILERINDE AZALISA ISARET ETMEKTEDIR. PETROL SEKTORU HARIC TUTULDUGUNDA KAPASITE KULLANIM ORANI UCUNCU CEYREKTE BIR MIKTAR GERILERKEN, EKIM AYI ITIBARIYLA DORDUNCU CEYREKTE ARTMISTIR. SOZ KONUSU ARTIS, TASIT SEKTORU ONCULUGUNDE GERCEKLESMISTIR. INSAAT URETIM ENDEKSI AGUSTOS AYI ITIBARIYLA UCUNCU CEYREKTE, CEYREKLIK BAZDA YUZDE 3,3 ORANINDA ARTARKEN, BIR ONCEKI YILIN AYNI DONEMINE GORE YUZDE 1,1 ORANINDA AZALMISTIR.

10. AGUSTOS AYINDA MEVSIMSELLIKTEN ARINDIRILMIS ISTIHDAM 32,5 MILYON KISI SEVIYESINDE GERCEKLESMIS VE BIR ONCEKI CEYREK ORTALAMASINA KIYASLA SINIRLI BIR GERILEME GOSTERMISTIR. BU DONEMDE, ISGUCUNE KATILIM ORANI CEYREKLIK OLARAK 0,2 PUAN DUSMUSTUR. ISTIHDAMDA VE KATILIM ORANINDAKI GERILEMELERIN BIRBIRINI BUYUK OLCUDE DENGELEMESIYLE ISSIZLIK ORANI CEYREKLIK OLARAK YATAYA YAKIN SEYRETMISTIR. ANKET GOSTERGELERI, IMALAT SANAYI FIRMALARININ GELECEGE YONELIK ISTIHDAM BEKLENTILERINDE TARIHSEL ORTALAMANIN ALTINDA SEYREDEN GORUNUMUN DEVAMINA ISARET ETMEKTEDIR.

11. AGUSTOS AYINDA CARI ISLEMLER DENGESI AYLIK BAZDA 4,1 MILYAR ABD DOLARI FAZLA VERMISTIR. 12 AYLIK BIRIKIMLI CARI ACIK ONCEKI AYA KIYASLA 0,6 MILYAR ABD DOLARI ARTARAK 42,1 MILYAR ABD DOLARI OLMUSTUR. SEYAHAT GELIRLERI AYLIK BAZDA 8,2 MILYAR ABD DOLARI 12 AYLIK BIRIKIMLI OLARAK 60,1 MILYAR ABD DOLARI DUZEYINDE GERCEKLESMISTIR. HIZMETLER DENGESI FAZLASI ISE 63,9 MILYAR ABD DOLARI SEVIYESINDE GERCEKLESEREK GUCLU SEYRINI SURDURMUSTUR.

12. EYLUL AYINDA, MEVSIMSELLIKTEN ARINDIRILMIS OLARAK HEM IHRACAT HEM DE ITHALAT ARTMISTIR. YILLIK BAZDA DA ITHALAT VE IHRACATTA ARTIS GERCEKLESIRKEN IHRACATTAKI ARTIS DAHA YUKSEK ORANDA OLMUSTUR. BU GELISMELER DOGRULTUSUNDA, 12 AYLIK BIRIKIMLI DIS TICARET ACIGI BIR ONCEKI AYA GORE AZALMISTIR. EYLUL AYINDA ALTIN ITHALATI 0,4 MILYAR ABD DOLARI CIVARINDA GERCEKLESMIS, 12 AYLIK BIRIKIMLI ALTIN ITHALATI 18 MILYAR ABD DOLARI SEVIYESINE GERILEMISTIR. MEVCUT VERILER ISIGINDA, 12 AYLIK BIRIKIMLI CARI ACIGIN EYLUL AYINDA AZALACAGI ONGORULMEKTEDIR. YAKIN DONEMDE GERCEKLESEN JEOPOLITIK GELISMELERIN CARI ACIK UZERINDEKI ETKILERININ, BUYUK OLCUDE ENERJI FIYATLARININ SEYRINE BAGLI OLARAK SEKILLENECEGI DEGERLENDIRILMEKTEDIR. MEVSIMSELLIKTEN ARINDIRILMIS TUKETIM MALI ITHALATI YILIN IKINCI CEYREGINDE GERILEDIKTEN SONRA UCUNCU CEYREKTE BIR MIKTAR YUKSELMISTIR. EYLUL AYINA ILISKIN GECICI DIS TICARET VERILERI ILE EKIM AYI ICIN YUKSEK FREKANSLI ONCU VERILER BERABER DEGERLENDIRILDIGINDE, UC AYLIK ORTALAMA EGILIMLER, IHRACATTA YATAY SEYIR VE ITHALATTA BIR MIKTAR ARTISLA BIRLIKTE, DIS TICARET ACIGINDA YILIN UCUNCU CEYREGINE KIYASLA YUKSELISE ISARET ETMEKTEDIR.

13. CARI ACIGIN FINANSMANI TARAFINDA, BANKACILIK SEKTORUNUN 12 AYLIK BIRIKIMLI UZUN VADELI BORC CEVIRME ORANI AGUSTOS AYINDA YUZDE 149,0 OLARAK GERCEKLESMISTIR. SOZ KONUSU ORAN, BANKACILIK SEKTORU DISINDAKI FIRMALARDA YUZDE 216,0 OLMUSTUR. BU CERCEVEDE, YURT DISI BORCLANMA IMKANLARININ YUKSEK SEVIYELERINI KORUDUGU DEGERLENDIRILMISTIR.

ENFLASYON GELISMELERI VE BEKLENTILER
14. TUKETICI FIYATLARI EYLUL AYINDA YUZDE 1,84 ORANINDA ARTMIS, YILLIK ENFLASYON 1,78 PUAN GERILEYEREK YUZDE 29,73 SEVIYESINDE GERCEKLESMISTIR. AYLIK BAZDA, GIDA FIYATLARI TAZE MEYVE VE SEBZE KAYNAKLI GERILERKEN, ENERJI FIYATLARINDAKI YUKSELIS DEVAM ETMIS, OKULA DONUSE BAGLI OLARAK BASTA EGITIM HIZMETLERI OLMAK UZERE ILGILI KALEMLERDE ARTISLAR GOZLENMISTIR. YILLIK ENFLASYON, ENERJI GRUBUNDA BELIRGIN BIR ARTIS GOSTERIRKEN TEMEL MALLARDA YATAY SEYRETMIS HIZMET ILE GIDA VE ALKOLSUZ ICECEKLER GRUPLARINDA ISE GERILEMISTIR. B ENDEKSININ (ENERJI, ISLENMEMIS GIDA URUNLERI, ALKOLLU ICECEKLER VE TUTUN ILE ALTIN HARIC TUFE) YILLIK DEGISIM ORANI 1,68 PUAN AZALISLA YUZDE 29,00 C ENDEKSININ (ENERJI, GIDA VE ALKOLSUZ ICECEKLER, ALKOLLU ICECEKLER ILE TUTUN URUNLERI VE ALTIN HARIC TUFE) YILLIK DEGISIM ORANI ISE 1,37 PUAN AZALISLA YUZDE 28,70 OLMUSTUR.

15. YILLIK TUKETICI ENFLASYONUNA KATKILAR INCELENDIGINDE, GIDA VE ALKOLSUZ ICECEKLER, HIZMET, TEMEL MAL ILE ALKOL-TUTUN-ALTIN GRUPLARININ KATKILARI BIR ONCEKI AYA KIYASLA SIRASIYLA 1,40, 0,70, 0,05 VE 0,02 PUAN AZALIRKEN, ENERJI GRUBUNUN KATKISI 0,39 PUAN ARTMISTIR.

16. EYLUL AYINDA ENERJI FIYATLARINDA GOZLENEN YUZDE 6,25 ORANINDAKI YUKSEK AYLIK ARTISTA, KURESEL GELISMELERIN ETKISIYLE ARTAN AKARYAKIT FIYATLARI BELIRLEYICI OLMUSTUR. RAFINERI MARJLARINDAKI YUKSELISIN AKARYAKIT FIYATLARI UZERINDEKI ETKISI DE SURMUSTUR. EYLUL AYINDA HIZMET GRUBUNDA AYLIK ENFLASYON, ULASTIRMA VE HABERLESME HIZMETLERI ONCULUGUNDE YAVASLAMISTIR. TEMEL MAL GRUBUNDA GIYIM VE AYAKKABI FIYATLARI YENI SEZONA GECISIN ETKISIYLE YUKSELIRKEN, DAYANIKLI TUKETIM MALLARINDA TUKETICI ELEKTRONIGI VE BEYAZ ESYA ALT KALEMLERINDEKI FIYAT ARTISLARI DIKKAT CEKMISTIR. BU DONEMDE, GIDA FIYATLARINDAKI DUSUSTE, TAZE MEYVE VE SEBZE ONCULUGUNDE GERILEYEN ISLENMEMIS GIDA FIYATLARI BELIRLEYICI OLURKEN, ISLENMIS GIDA GRUBUNDA ISE AYLIK FIYAT ARTISI ONCEKI AYA KIYASLA YAVASLAMISTIR.

17. MEVSIMSELLIKTEN ARINDIRILMIS VERILERE GORE TUKETICI FIYATLARININ AYLIK ARTISI YAVASLAMIS B VE C ENDEKSLERINDE DE AYLIK ENFLASYON BIR ONCEKI AYA KIYASLA GERILEMISTIR. FIYAT ARTISLARI B ENDEKSINI OLUSTURAN GRUPLARDAN TEMEL MALDA YUKSELMIS, HIZMET VE ISLENMIS GIDADA ISE ZAYIFLAMISTIR. TCMB BUNYESINDE TAKIP EDILEN GOSTERGELER, EYLUL AYINDA ENFLASYONUN ANA EGILIMININ BIR ONCEKI AYA KIYASLA GERILEDIGINI GOSTERMISTIR. BENZER SEKILDE, UC AYLIK ORTALAMALAR BAZINDA DA DUSUS KAYDEDILMESIYLE, ENFLASYONUN ANA EGILIMINDEKI YAVASLAMA BELIRGINLESMISTIR. YILIN IKINCI CEYREGINDE YUZDE 2,2 SEVIYESINDE OLAN ANA EGILIM, UCUNCU CEYREKTE YUZDE 1,8’E GERILEMISTIR.

18. EYLUL AYI ITIBARIYLA UC AYLIK ORTALAMALAR BAZINDA MEVSIMSELLIKTEN ARINDIRILMIS ENFLASYON BIR ONCEKI AYA KIYASLA TEMEL MALLARDA YATAY SEYREDERKEN, HIZMETLERDE GERILEMISTIR. JEOPOLITIK GELISMELER KAYNAKLI ARZ YONLU SOKLARA KARSIN, TALEP KOSULLARINDAKI ZAYIF SEYRIN ENFLASYONUN ANA EGILIMINI SINIRLADIGI DEGERLENDIRILMEKTEDIR.

19. HIZMET SEKTORUNDE HÂKIM OLAN FIYATLAMA DAVRANISI ONEMLI BIR ATALETE VE SOKLARIN ENFLASYON UZERINDEKI ETKILERININ UZUN BIR ZAMANA YAYILMASINA NEDEN OLMAKTA VE HIZMET ENFLASYONU MALLARA GORE YUKSEK SEYRETMEKTEDIR. EYLUL AYI ITIBARIYLA YILLIK MAL ENFLASYONU YUZDE 25, HIZMET ENFLASYONU ISE YUZDE 38 CIVARINDADIR. ALT GRUPLAR BAZINDA INCELENDIGINDE, HIZMET GRUBUNU OLUSTURAN TUM ALT GRUPLARDA YILLIK ENFLASYONUN GERILEDIGI GORULMEKTEDIR. EYLUL AYINDA, DIGER HIZMETLER GRUBUNDA FIYATLAR AYLIK YUZDE 3,45 ORANINDA ARTMIS, BU ALT GRUPTA EGITIM HIZMETLERININ YANI SIRA FINANSAL HIZMETLERDE KAYDEDILEN ARTISLARIN DA ETKISI HISSEDILMISTIR. EGITIM HIZMETLERI FIYATLARI EYLUL AYINDA YUZDE 14,19 YUKSELMISTIR. VAKIF YUKSEKOGRETIM KURUMLARININ KAYIT DONEMINE BAGLI OLARAK GECTIGIMIZ YIL EYLUL AYINDA TEK SEFERDE YANSIYAN UNIVERSITE EGITIM UCRETI ARTISLARININ BU YIL AGUSTOS VE EYLUL AYLARINA YAYILMASI, EYLUL AYI HIZMET ENFLASYONUNU SINIRLAMISTIR. DIGER TARAFTAN, ONCEKI YILLARDAN FARKLI OLARAK ILK VE ORTAOGRETIM UCRETLERINDE EYLUL AYINDA GORECE YUKSEK ARTISLAR KAYDEDILMISTIR. ULASTIRMA HIZMETLERINDE ISE OKUL SERVISI UCRETLERINDEKI YUZDE 16,04’LUK ARTISA KARSIN, HAVA YOLU ILE YOLCU TASIMACILIGI UCRETLERINDEKI YUZDE 9,03’LUK DUSUSUN ETKISIYLE AYLIK ARTIS YUZDE 0,24 ILE SINIRLI KALMISTIR. KIRALARDAKI YAVASLAMA EGILIMI SURMUSTUR. NITEKIM, MEVSIMSEL ETKILERDEN ARINDIRILMIS UC AYLIK KIRA ARTISININ YILLIKLANDIRILMIS ORANI, YILLIK TUKETICI ENFLASYONU SEVIYESINE GERILEMISTIR. LOKANTA-OTEL GRUBU ILIMLI SEYRINI SURDURMUSTUR. ONCEKI IKI AYDA YUKSEK AYLIK ARTISLAR SERGILEYEN HABERLESME HIZMETLERINDE DE EYLUL AYINDA FIYAT ARTISLARI ILIMLI BIR SEYIR IZLEMISTIR.

20. YURT ICI URETICI FIYATLARI EYLUL AYINDA YUZDE 2,07 ORANINDA ARTMIS, YILLIK URETICI ENFLASYONU 0,57 PUAN AZALARAK YUZDE 27,38 OLMUSTUR. BU DONEMDE DE ANA SANAYI GRUPLARINA GORE ENERJI FIYATLARI YUZDE 3,55 ORANINDAKI ARTISI ILE ONE CIKMAYA DEVAM ETMISTIR. ARA MALI FIYATLARI YUZDE 2,04 ORANINDA YUKSELIRKEN, DIGER ANA SANAYI GRUPLARINDA ARTISLAR YUZDE 1,5-1,6 BANDINDA GERCEKLESMISTIR. SEKTOREL BAZDA ISE TUTUN, RAFINE EDILMIS PETROL URUNLERI ILE KOMUR VE LINYITTE FIYAT ARTISLARI BELIRGIN OLMUSTUR.

21. EYLUL AYINDA ULUSLARARASI EMTIA FIYATLARI, ENERJI VE TARIMSAL EMTIALAR ONCULUGUNDE YUKSELISINI SURDURMUSTUR. EKIM AYININ ILK YIRMI GUNU ITIBARIYLA ENERJI EMTIA FIYATLARI ARTARKEN, TARIMSAL VE ENDUSTRIYEL EMTIA FIYATLARI AZALMISTIR. KURESEL ALTIN FIYATLARI AGUSTOS SONRASINDA GERILEMISTIR. BRENT HAM PETROL FIYATLARINDAKI YUKSEK OYNAKLIK SURERKEN, JEOPOLITIK GELISMELERIN ETKISIYLE EYLUL AYINDA ORTALAMA 117 ABD DOLARI SEVIYESINDE GERCEKLESEN SPOT FIYATLAR, EKIM AYININ ILK YIRMI GUNUNDE ORTALAMA 127 ABD DOLARI SEVIYESINE YAKLASMISTIR. BENZER SEKILDE PROPAN, BUTAN, KOMUR VE TTF DOGAL GAZ FIYATLARI DA YUKSELMEYE DEVAM ETMISTIR. KURESEL GIDA FIYATLARINDAKI YUKSELIS EGILIMI DEVAM ETMIS, FAO GIDA FIYATLARI ENDEKSI, EYLUL AYINDA SEKER VE TAHIL FIYATLARI ONCULUGUNDE ARTMISTIR. RUSYA-UKRAYNA ARASINDAKI GERILIMIN TIRMANMASI ARZ ENDISELERINI CANLI TUTMUS, BAZI TAHIL URUNLERINDE FIYATLAR SON DONEMDE BIR MIKTAR YUKSELMISTIR. EL NIÑO IKLIM OLAYININ ETKILERIYLE SEKER VE PIRINC GIBI BAZI TARIMSAL EMTIALARIN VADELI FIYATLARINDAKI ARTIS DA DIKKAT CEKMISTIR. CANLILIGINI KORUYAN JEOPOLITIK GERILIMLER NETICESINDE YUKSEK SEYREDEN ENERJI VE EMTIA FIYATLARININ ENFLASYON GORUNUMU UZERINDE OLUSTURDUGU YUKARI YONLU RISKLER SURMEKTEDIR.

22. KURESEL ARZ ZINCIRI BASKI ENDEKSI AGUSTOS VE EYLUL AYLARINDA DA YUKSELEREK TARIHSEL ORTALAMASININ UZERINDE KALMISTIR. JEOPOLITIK GELISMELERLE HURMUZ BOGAZI KAYNAKLI RISKLER VARLIGINI KORURKEN, KURESEL NAVLUN MALIYETLERI YUKSEK SEYRINI SURDURMEKTEDIR. MEVSIMSEL ETKILERDEN ARINDIRILMIS IMALAT SANAYI PMI VERILERI, EYLUL AYINDA GIRDI VE URUN FIYAT ENDEKSLERINDE ARTISA, TEDARIKCI TESLIM SURELERINDE ISE KISMI BIR IYILESMEYE ISARET ETMISTIR. OTE YANDAN, DOVIZ KURU SEPETINDEKI ILIMLI SEYIR DEVAM ETMEKTEDIR.

23. EKIM AYI PIYASA KATILIMCILARI ANKETI’NE GORE, 2026 YIL SONU ENFLASYON BEKLENTISI DEGISMEYEREK YUZDE 29,6 SEVIYESINDE KALMIS 2027 YIL SONU ENFLASYON BEKLENTISI ISE 0,6 PUAN ARTISLA YUZDE 23,3’E YUKSELMISTIR. ON IKI AY SONRASINA ILISKIN ENFLASYON BEKLENTISI 0,2 PUAN ARTARAK YUZDE 23,9 OLURKEN, YIRMI DORT AY SONRASINA ILISKIN BEKLENTI 0,4 PUAN DUSUSLE YUZDE 17,9 ORANINDA OLCULMUSTUR. 5 YIL SONRASINA ILISKIN ENFLASYON BEKLENTISI ISE 0,1 PUANLIK YUKSELISLE YUZDE 12,2 DUZEYINDE GERCEKLESMISTIR. REEL SEKTOR BEKLENTILERINE BAKILDIGINDA, EYLUL AYINDA FIRMALARIN ON IKI AY SONRASINA ILISKIN YILLIK ENFLASYON BEKLENTISI, EYLUL AYINDA 0,3 PUAN DUSEREK YUZDE 32,5 OLARAK OLCULMUSTUR. AYNI DONEMDE HANE HALKININ ON IKI AY SONRASINA ILISKIN ENFLASYON BEKLENTISI ISE DEGISMEYEREK YUZDE 45,6 SEVIYESINDE KALMISTIR. ENFLASYON BEKLENTILERI VE FIYATLAMA DAVRANISLARI DEZENFLASYON SURECI ACISINDAN RISK UNSURU OLMAYA DEVAM ETMEKTEDIR.

24. AYLIK DALGALANMALARA KARSIN, SON DONEM ENFLASYON GERCEKLESMELERI VE ONCU GOSTERGELER ANA EGILIMDEKI GERILEMEYI TEYIT ETMEKTEDIR. EYLUL AYINDA ANA EGILIMDE GOZLENEN DUSUSTE, ONCEKI YIL TAMAMI EYLUL AYINDA GERCEKLESEN VAKIF UNIVERSITESI UCRET ARTISLARININ BU YIL AGUSTOS VE EYLUL AYLARINA YAYILMASINDAN KAYNAKLANAN MEKANIK ETKI DE ROL OYNAMISTIR. ONCU VERILER, SOZ KONUSU ETKININ ORTADAN KALKMASIYLA MEVSIM ETKILERINDEN ARINDIRILMIS AYLIK HIZMET ENFLASYONUNUN BEKLENTILERLE UYUMLU OLARAK BIR ONCEKI AYA KIYASLA YUKSELECEGINE, ANCAK ONCEKI AYLARDA GOZLENEN SEVIYELERIN ALTINDA KALACAGINA ISARET ETMEKTEDIR. EKIM AYINDA BEYAZ ESYA VE TUKETICI ELEKTRONIGI GIBI DAYANIKLI TUKETIM MALLARINDA FIYAT ARTISLARI DEVAM ETMEKLE BIRLIKTE, MEVSIM ETKILERINDEN ARINDIRILMIS TEMEL MAL ENFLASYONUNUN ILIMLI SEYRINI KORUYACAGI TAHMIN EDILMEKTEDIR. DIGER TARAFTAN, GIDA GRUBUNA ILISKIN VERILER, TAZE MEYVE VE SEBZE FIYATLARI KAYNAKLI OLARAK MEVSIMSELLIKTEN ARINDIRILMIS AYLIK GIDA ENFLASYONUNDA YUKSELISE ISARET ETMEKTEDIR. AYRICA, JEOPOLITIK GELISMELER KAYNAKLI KURESEL ENERJI FIYATLARINDAKI YUKSELISIN, AKARYAKIT, TUP GAZ VE KATI YAKIT UZERINDEN YURT ICI ENERJI FIYATLARINI YUKARI CEKMEYE DEVAM ETMESI BEKLENMEKTEDIR. GIDA VE ENERJI FIYATLARINDAKI BU GORUNUME BAGLI OLARAK, TUKETICI FIYATLARI ARTISININ BIR ONCEKI AYA GORE YUKSELECEGI, B VE C ENFLASYONUNUN ISE DAHA ILIMLI SEYREDECEGI DEGERLENDIRILMEKTEDIR. DOLAYISIYLA, MANSET ENFLASYONDAKI YUKSELISIN ANA EGILIME ETKISI SINIRLI KALACAKTIR. JEOPOLITIK GELISMELERIN MALIYET KANALI, IKTISADI FAALIYET VE BEKLENTI KANALI UZERINDEN ENFLASYON GORUNUMUNE ETKILERI YAKINDAN TAKIP EDILMEKTEDIR.

PARA POLITIKASI
25. PARA POLITIKASI KURULU (KURUL), POLITIKA FAIZI OLAN BIR HAFTA VADELI REPO IHALE FAIZ ORANININ YUZDE 37’DEN YUZDE 36’YA INDIRILMESINE KARAR VERMISTIR. KURUL AYRICA, MERKEZ BANKASI GECELIK VADEDE BORC VERME FAIZ ORANINI YUZDE 40’TAN YUZDE 39’A, GECELIK VADEDE BORCLANMA FAIZ ORANINI ISE YUZDE 35,5’TEN YUZDE 34,5’E INDIRMISTIR.

26. FIYAT ISTIKRARI SAGLANANA KADAR SURDURULECEK SIKI PARA POLITIKASI DURUSU TALEP, KUR VE BEKLENTI KANALLARI UZERINDEN DEZENFLASYON SURECINI GUCLENDIRECEKTIR. KURUL POLITIKA FAIZINE ILISKIN ATILACAK ADIMLARI ENFLASYON GERCEKLESMELERINI, ANA EGILIMINI VE BEKLENTILERINI GOZ ONUNDE BULUNDURARAK ARA HEDEFLERLE UYUMLU BICIMDE DEZENFLASYONUN GEREKTIRDIGI SIKILIGI SAGLAYACAK SEKILDE BELIRLEYECEKTIR. ADIMLARIN BUYUKLUGU VE ZAMANLAMASI ENFLASYON GORUNUMU ODAKLI, TOPLANTI BAZLI VE IHTIYATLI BIR YAKLASIMLA BELIRLENECEKTIR. ENFLASYON GORUNUMUNDE BELIRGIN VE KALICI BIR BOZULMA OLMASI DURUMUNDA PARA POLITIKASI DURUSU SIKILASTIRILACAKTIR. KURUL ENFLASYON UZERINDEKI YUKARI YONLU RISKLERE KARSI IHTIYATLI DURUSUNU VURGULAMISTIR.

27. KREDI VE MEVDUAT PIYASALARINDA ONGORULENIN DISINDA GELISMELER OLMASI HALINDE PARASAL AKTARIM MEKANIZMASI ILAVE MAKROIHTIYATI ADIMLARLA DESTEKLENECEKTIR. LIKIDITE KOSULLARI YAKINDAN IZLENMEYE VE LIKIDITE YONETIMI ARACLARI ETKILI SEKILDE KULLANILMAYA DEVAM EDILECEKTIR.

28. KURUL, POLITIKA KARARLARINI ENFLASYONU ORTA VADEDE YUZDE 5 HEDEFINE ULASTIRACAK PARASAL VE FINANSAL KOSULLARI SAGLAYACAK SEKILDE BELIRLEYECEKTIR. KURUL, KARARLARINI ONGORULEBILIR, VERI ODAKLI VE SEFFAF BIR CERCEVEDE ALACAKTIR.