TUKETICI FIYAT INDEKSINDEKI GUNCELLEMELERIN HIZMETLER AGIRLIK DEGISIMININ YILLIK ENFLASYONA YUKARI YONLU ETKISININ Y
TUKETICI FIYAT INDEKSINDEKI GUNCELLEMELERIN HIZMETLER AGIRLIK DEGISIMININ YILLIK ENFLASYONA YUKARI YONLU ETKISININ YAKLASIK 1 PUAN OLACAGI ONGORULDU-TCMB BLOG
TCMB`NIN MERKEZIN GUNCESI ADLI BLOGUNDA `2026 YILI TUKETICI FIYAT ENDEKSINDEKI GUNCELLEMELER VE ETKILERI` BASLIKLI BIR CALISMA YAYINLANDI.
TCMB SOSYAL MEDYA HESABINDAN YAPILAN ACIKLAMAYA GORE CALISMA SOYLE:
HANEHALKININ TUKETTIGI MAL VE HIZMET FIYATLARININ ZAMAN ICINDEKI DEGISIMINI OLCEN TUKETICI FIYAT ENDEKSI (TUFE), TURKIYE ISTATISTIK KURUMU (TUIK) TARAFINDAN AVRUPA BIRLIGI (AB) STANDARTLARIYLA UYUMLU BICIMDE HESAPLANIYOR. OCAK 2026 ITIBARIYLA TUIK, ULUSLARARASI KRITERLERE UYUM KAPSAMINDA TUFE HESAPLAMA YONTEMINDE UC ALANDA METODOLOJIK DEGISIKLIGE GITTI. BUNLARI, TUKETIM HARCAMA SINIFLANDIRMASININ DEGISMESI, TUFE BAZ YILININ 2025 OLARAK GUNCELLENMESI VE HARCAMA AGIRLIKLARININ BELIRLENMESINDE “ULUSAL HESAPLAR HANEHALKI NIHAI TUKETIM HARCAMALARI`NIN ANA VERI KAYNAGI OLARAK KULLANILMAYA BASLANMASI OLARAK SIRALAYABILIRIZ. BU YAZIDA SOZ KONUSU DEGISIKLIKLERIN TUFE’YE YANSIMALARINI ELE ALIYORUZ.
SINIFLANDIRMA VE BAZ YILI DEGISIKLIGI
ESKI SINIFLANDIRMADA HARCAMA KALEMLERI 12 ANA GRUP, 43 ALT GRUP VE 407 MADDE OLARAK BELIRLENMISTI. ANCAK ZAMAN ICINDE TUKETIM ALISKANLIKLARININ DEGISMESI VE URUN CESITLILIGININ ARTMASIYLA BAZI KATEGORILER GUNCELLIGINI YITIRDI. YENI URUN VE HIZMETLERIN SINIFLANDIRILMASI DA ZORLASTI. BU NEDENLE, BIRLESMIS MILLETLER TARAFINDAN OLUSTURULAN VE AB ULKELERINDE ZORUNLU HALE GETIRILEN YENI SINIFLAMAYA GECILDI.[1]
YENI SINIFLAMA, GUNCEL TUKETIM YAPISINI DAHA IYI YANSITACAK SEKILDE KATEGORI SAYISINI ARTIRIRKEN, MAL VE HIZMET AYRIMINI DA NETLESTIRDI. AYRICA CEVRIM ICI HIZMETLER (PAKET YEMEK SERVISI TASIMA UCRETI VB.) VE YENI TUKETIM BICIMLERI (ELEKTRIKLI OTOMOBILLERIN SARJI, CAMASIR KURUTMA MAKINASI VB.) DE KAPSAMA DÂHIL EDILDI. BUNA EK OLARAK, HARCAMA KALEMLERI ESKI GRUP SAYISI OLAN 12 YERINE 13 ANA GRUP ALTINDA YENIDEN DUZENLENDI (TABLO 1). HETEROJEN YAPISI SEBEBIYLE “CESITLI MAL VE HIZMETLER” ANA GRUBUNDA YER ALAN BAZI KALEMLER AYRISTIRILARAK “SIGORTA VE FINANSAL HIZMETLER” VE “KISISEL BAKIM, SOSYAL KORUMA VE CESITLI MAL VE HIZMETLER” BASLIKLARI ALTINDA YENIDEN TANIMLANDI. BUNUN YANI SIRA “HABERLESME” ANA GRUBUNUN KAPSAMI GENISLETILEREK “BILGI VE ILETISIM”, “EGLENCE VE KULTUR” ANA GRUBU ISE “EGLENCE, DINLENCE, SPOR VE KULTUR” OLARAK YENIDEN SINIFLANDIRILDI.
SINIFLANDIRMA DEGISIKLIGIYLE ES ZAMANLI OLARAK TUFE’NIN BAZ YILI DA 2025 OLARAK GUNCELLENDI. ENDEKSIN YENI BAZ YILINA GORE YENIDEN OLCEKLENDIRILMESI, GECMIS AYLIK VE YILLIK ENFLASYON ORANLARINI ETKILEMIYOR.
AGIRLIK DEGISIKLIGI
ESKI SINIFLANDIRMADA AGIRLIKLAR, HANEHALKI BUTCE ANKETI, KURUMSAL NUFUS ANKETI, TURIZM ANKETI VE IDARI KAYITLARDAN ELDE EDILEN HARCAMA VE CIRO BILGILERI, ULUSAL HESAPLAR HANEHALKI NIHAI TUKETIM HARCAMA VERILERININ DEGISIM HIZLARI ILE GENISLETILEREK HESAPLANMAKTA IDI. YENI SINIFLANDIRMAYLA BERABER, TUFE AGIRLIKLARININ BELIRLENMESINDE KULLANILAN VERI KAYNAKLARI DA DEGISTIRILDI. BU KAPSAMDA, TUKETIM PAYLARININ HESAPLANMASINDA “ULUSAL HESAPLAR HANEHALKI NIHAI TUKETIM HARCAMALARI” VERILERI ANA VERI KAYNAGI HALINE GELIRKEN, “HANEHALKI BUTCE ARASTIRMALARI” ALT SINIF AGIRLIKLARINDA TAMAMLAYICI KAYNAK OLARAK KULLANILMAYA BASLANDI. ULUSAL HESAPLARIN DUZENLI GUNCELLENMESI TUKETIM KALIPLARINDAKI DEGISIMLERIN DAHA HIZLI YANSITILMASINA OLANAK TANIYOR. BU YAKLASIM, TUFE ILE GSYH DEFLATORU GIBI FIYAT DEGISIMLERINE ILISKIN MAKROEKONOMIK GOSTERGELER ARASINDA TUTARLI BIR ILISKI OLMASINI SAGLIYOR.
AGIRLIKLAR ALT KALEMLER VE OZEL KAPSAMLI GOSTERGELER BAZINDA DEGERLENDIRILDIGINDE, EN BELIRGIN DEGISIM HIZMET SEKTORUNDE. TUKETIM KALIPLARI VE EKONOMIDEKI YAPISAL DONUSUME PARALEL OLARAK, HIZMET SEKTORUNUN PAYINDA 7,4 PUAN ARTIS SOZ KONUSU (TABLO 2). BU ARTISTA ULASTIRMA HIZMETLERI, LOKANTA VE OTEL ILE DIGER HIZMETLER ON PLANDA. AYRICA, EGLENCE, SPOR VE KULTUR ILE FINANSAL HIZMETLERIN TUKETIM PAYINDA DA BIR ARTIS GOZLENIYOR. BU DURUM, GELISMIS ULKELERE YAKINSAMA SURECININ BIR YANSIMASI OLARAK, MILLÎ GELIR VERILERINDE HIZMET SEKTORUNUN PAYINDA GORULEN ARTIS ILE UYUMLU. TUKETIM HARCAMALARINDA DA HIZMETLERE DOGRU BIR KAYMA IZLENIYOR. BENZER BIR ARTIS HIZMET ISTIHDAMINDA DA VAR. BU BAKIMDAN, TUFE’NIN KOMPOZISYONUNDAKI DEGISIMIN DIGER MAKRO GOSTERGELERLE UYUM ICINDE OLDUGU SOYLENEBILIR.
HIZMET GRUBU AGIRLIGINDAKI YUKSELISE KARSIN DIGER ANA GRUP AGIRLIKLARI 2025’E KIYASLA AZALIYOR. EN BELIRGIN DUSUS 3,2 PUAN ILE ENERJI GRUBUNDA. BU GRUPTA SEBEKE SUYU YANINDA SUBVANSIYONLARIN DA ETKISIYLE ELEKTRIK VE DOGAL GAZ KALEMLERI ONE CIKMAKTA. TEMEL MALLARIN 2026 YILINDA AGIRLIGINDA 3,0 PUAN GERILEME VAR. BUNUN SURUKLEYICISI DAYANIKLI MALLAR. GIDA GRUBU AGIRLIGINDA SINIRLI BIR GERILEME OLMASINA RAGMEN ALT KIRILIM BAZINDA FARKLILASAN BIR GORUNUM MEVCUT. ISLENMEMIS GIDANIN AGIRLIGI TAZE MEYVE-SEBZE KAYNAKLI OLARAK GERILERKEN ISLENMIS GIDANIN AGIRLIGI ARTIYOR. TUM BU GELISMELER NETICESINDE, B VE C GOSTERGELERININ AGIRLIKLARI 5,2 VE 4,5 PUAN YUKSELISLE SIRASIYLA YUZDE 79,3 VE YUZDE 65,3’E ULASTI.
IKILI DUZEYDEKI ANA HARCAMA GRUPLARINDA ISE AGIRLIKLAR BIR ONCEKI YILA KIYASLA EN FAZLA KONUT, SU, ELEKTRIK, GAZ VE DIGER YAKITLAR GRUBUNDA AZALIRKEN, BUNU BILGI VE ILETISIM ILE SAGLIK IZLEDI. AGIRLIKLARIN EN FAZLA ARTTIGI GRUPLAR ISE DEGISEN TUKETIM KALIPLARININ YANSIDIGI LOKANTA VE KONAKLAMA ILE EGLENCE, DINLENCE, SPOR VE KULTUR GRUBU OLDU. DIGER ANA HARCAMA GRUPLARINDA ISE AGIRLIK DEGISIMLERI GORECE SINIRLI OLDU (TABLO 1).
ETKI ANALIZI
BU KISIMDA, AGIRLIKLARDA YAPILAN DEGISIKLIGIN 2026 YILI OCAK AYI ENFLASYONUNA ETKISINI OLCUYORUZ. TUIK TARAFINDAN YAYIMLANAN EN KAPSAMLI FIYAT ENDEKSLERI BESLI HANE DUZEYINDE. BU NEDENLE ESKI VE YENI AGIRLIKLARI KULLANARAK BESLI HANE DUZEYINDE HESAPLAMA YAPTIK. BU HESAPLAMALAR, ENDEKSIN AGIRLIK YAPISINDAKI DEGISIKLIGIN OCAK AYI ENFLASYONUNA ETKISININ YAKLASIK 0,1 PUAN AZALTICI YONDE OLDUGUNA ISARET EDIYOR.
2025 YILINDA MALLARDA YILLIK ENFLASYON YUZDE 25, HIZMETLERDE ISE YUZDE 44 SEVIYESINDE GERCEKLESMISTI. 2026 YILINDA DA HIZMET ENFLASYONUNUN MAL ENFLASYONUNDAN YUKSEK OLABILECEGI DUSUNULDUGUNDE, HIZMETLERIN AGIRLIGINDAKI ARTISIN BU SENEKI ENFLASYON ORANINI YUKARI YONLU ETKILEME POTANSIYELI VAR. DIGER TARAFTAN, 2025 YILINDA OLDUGU GIBI 2026 YILINDA DA YILLIK HIZMET ENFLASYONUNUN MAL ENFLASYONUNA KIYASLA DAHA HIZLI GERILEMESI MUHTEMEL. DOLAYISIYLA, BU IKI ETKI BIRLIKTE DEGERLENDIRILDIGINDE HIZMETLER AGIRLIK DEGISIMININ YILLIK ENFLASYONA YUKARI YONLU ETKISININ YAKLASIK 1 PUAN OLACAGI ONGORULMEKTEDIR.
[1] TUKETIM HARCAMALARININ SINIFLANDIRMASINDA EN GUNCEL VERSIYON OLAN COICOP 2018’E GECILDI. COICOP, “AMACA GORE BIREYSEL TUKETIM SINIFLAMASI” IFADESININ ULUSLARARASI KISALTMASIDIR.
HTTPS://TCMBBLOG.ORG/WPS/WCM/CONNECT/BLOG/TR/MAIN+MENU/ANALIZLER/2026+YILI+TUKETICI+FIYAT+ENDEKSINDEKI+GUNCELLEMELER+VE+ETKILERI