TURKCIMENTO: SINIRDA KARBON DUZENLEME MEKANIZMASI VARSAYILAN DEGERLERI CIMENTO IHRACATI ICIN RISK OLUSTURUYOR
TURKCIMENTO: SINIRDA KARBON DUZENLEME MEKANIZMASI VARSAYILAN DEGERLERI CIMENTO IHRACATI ICIN RISK OLUSTURUYOR
KURULUSTAN YAPILAN BASIN ACIKLAMASI ASAGIDA BULUNUYOR:
TURKCIMENTO, AVRUPA BIRLIGI’NIN SINIRDA KARBON DUZENLEME MEKANIZMASI (SKDM) MEVCUT UYGULAMASININ, TURKIYE CIMENTO SEKTORU ACISINDAN FIILI BIR TARIFE DISI TICARET ENGELINE DONUSME RISKI TASIDIGI UYARISINDA BULUNDU.
AVRUPA KOMISYONU TARAFINDAN 17 EKIM 2025’TE YAYIMLANAN TORBA YASA DEGISIKLIKLERI VE ARALIK 2025’TE YURURLUGE GIREN UYGULAMA TUZUKLERI, OZELLIKLE UCUNCU ULKELERE UYGULANACAK VARSAYILAN EMISYON DEGERLERI NEDENIYLE TURK CIMENTO IHRACATI UZERINDE CIDDI MALI BASKILAR YARATIYOR.
TURKCIMENTO CEO’SU VOLKAN BOZAY, KONUYLA ILGILI YAPTIGI DEGERLENDIRMESINDE,
“TURKIYE CIMENTO SEKTORU, 2015 YILINDAN BU YANA AB ILE UYUMLU BIR IZLEME, RAPORLAMA VE DOGRULAMA (IRD) SISTEMI KAPSAMINDA FAALIYET GOSTERIYOR. TUM TESISLERIMIZDE DUSUK EMISYONLU KURU SISTEM FIRINLAR KULLANILIYOR VE FIILI EMISYON PERFORMANSIMIZ VARSAYILAN DEGERLERIN OLDUKCA ALTINDA SEYREDIYOR. TURKIYE ICIN OZEL BIR VARSAYILAN DEGER TANIMLANMADIGI ICIN “DIGER ULKELER” BASLIGI ALTINDAKI EN YUKSEK EMISYON KATSAYILARININ UYGULANMASI, SEKTORUMUZU HAKSIZ BICIMDE DEZAVANTAJLI DURUMA DUSURUYOR.
2025 YILININ ILK 11 AYINDA, SEKTORUN YAKLASIK YUZDE 94’UNU TEMSIL EDEN TURKCIMENTO UYELERI 75 MILYON TON KLINKER URETIMI GERCEKLESTIRDI. TURKIYE AYRICA, AB’NIN KLINKER VE CIMENTO ITHALATININ ANA TEDARIKCISI KONUMUNDADIR.” DEDI.
BOZAY, MEVCUT VARSAYILAN DEGERLERIN GERCEK URETIM KOSULLARINI YANSITMADIGINA DIKKAT CEKEREK SUNLARI SOYLEDI:
“TURKIYE’DE SKDM GECIS DONEMINDE AB’YE IHRACAT YAPAN UYELERIMIZIN BEYAN ETTIGI FIILI VERILER, GRI CIMENTO KLINKERI ICIN EMISYONLARIN 0,88 TCO²/TON SEVIYESINDE GERCEKLESTIGINI GOSTERIYOR. BUNA KARSIN AB MEVZUATINDA TURKIYE ICIN KULLANILAN VARSAYILAN DEGER 1,551 TCO²/TON. BU FARK, GERCEK EMISYON PERFORMANSINI YANSITMAYAN ILAVE MALIYETLER DOGURUYOR VE SKDM’NIN ADIL VE DOGRU UYGULANMASINA ILISKIN TARTISMALARI BERABERINDE GETIRIYOR.”
AB VATANDASLARINI DA ETKILEYECEK
FIILI DEGERLERIN DOGRULANMASI SURECLERINDE AKSAMA YASANMASI HALINDE, FIILI DEGERLER ILE VARSAYILAN DEGERLER ARASINDAKI FARKIN CIDDI BIR MALI YUKE DONUSECEGINI VURGULAYAN TURKCIMENTO CEO’SU VOLKAN BOZAY, SUNLARI SOYLEDI:
“BU FARK, GUNCEL AB ETS FIYATLARIYLA HESAPLANDIGINDA KARBON MALIYETINI BIR TON KLINKER ICIN YAKLASIK 20 AVRODAN 80 AVROYA CIKARIYOR. ORTAYA CIKAN TUTAR, AB’YE IHRAC EDILEN URUNLERIN ORTALAMA BIRIM FIYATINI DAHI ASARAK IHRACATIN EKONOMIK SURDURULEBILIRLIGINI DOGRUDAN TEHDIT EDIYOR. SKDM BU HALIYLE UYGULANIRSA, OLUSACAK EK MALIYETIN ONEMLI BIR KISMI NIHAI URUN FIYATLARINA YANSIYACAK VE SONUCTA AB’DEKI TUKETICILERI DE ETKILEYECEKTIR. BU NEDENLE, DOGRULAYICI KAPASITESININ ZAMANINDA DEVREYE ALINMASI VE VARSAYILAN DEGERLERIN GERCEKCI SEKILDE GUNCELLENMESI KRITIK ONEM TASIYOR. BU DURUM, GUMRUK BIRLIGI’NIN TEMEL PRENSIPLERIYLE DE TAM UYUMLU OLMAYAN BIR SONUC DOGURABILIR.”
OTE YANDAN BOZAY, UYGULAMADA NETLESTIRILMESI GEREKEN BAZI TEKNIK KONULARA DA DIKKAT CEKTI:
“CIMENTO SEKTORUMUZ YENILENEBILIR ELEKTRIK KULLANIMINI ARTIRMAYA ODAKLANIYOR. ANCAK DUSUK-ORTA OLCEKLI BIR CIMENTO FABRIKASININ OZ TUKETIMINI TAMAMEN YENILENEBILIR ENERJIDEN KARSILAYABILMESI ICIN YAKLASIK 50–70 MW BUYUKLUGUNDE BIR GUNES SANTRALI KAPASITESINE IHTIYAC DUYULUYOR. BU BUYUKLUKTE BIR YATIRIMIN FABRIKA SAHASI ICINDE VEYA HEMEN YAKININDA YAPILMASI VE DOGRUDAN BAGLANMASI COGU ZAMAN TEKNIK OLARAK MUMKUN OLMUYOR. BU NEDENLE URETICILER YENILENEBILIR ENERJI YATIRIMLARINI FARKLI LOKASYONLARDA GERCEKLESTIRMEK DURUMUNDA KALIYOR.
SKDM KAPSAMINDA, BU YATIRIMLARIN VE BEYAN EDILEN FIILI URETIM VERILERININ DOLAYLI EMISYON HESAPLAMALARINDA TANINMASINI SAGLAYACAK NET KURALLARA IHTIYAC VAR. AYRICA NIHAI URUNUN CIMENTO OLMASI DURUMUNDA GOMULU EMISYON METODOLOJISI, ELEKTRIK EMISYON KATSAYILARI VE BEDELSIZ TAHSISAT AYARLAMALARI GIBI ALANLARDA MEVZUATTA BELIRSIZLIKLER BULUNUYOR.”
BOZAY, SKDM’NIN CEVRESEL HEDEFLERI KORUNURKEN ADIL REKABET KOSULLARININ SAGLANABILMESI ICIN COZUM ONERILERINI ISE SOYLE DILE GETIRDI:
“SEKTORUMUZUN ONCELIGI, SKDM KAPSAMINDA EMISYON RAPORLARININ TITIZLIKLE HAZIRLANMASI VE DOGRULANMASIDIR. ANCAK OZELLIKLE ILK YILLARDA DOGRULAMA SURECLERINDE GECIKMELER YASANMASI VE DOGRULAYICI KAPASITESININ YETERSIZ KALMASI IHTIMALI BULUNMAKTADIR. SAHA ZIYARETLERI VE ILK DOGRULAMA ISLEMLERI BEKLENENDEN UZUN SUREBILIR.
BU DURUMDA, FIILI EMISYON PERFORMANSINI YANSITMAYAN VARSAYILAN DEGERLERIN UYGULANMASI, DUSUK KARBON YOGUNLUGUNA SAHIP URETICILERI ORANTISIZ BICIMDE NEGATIF YONDE ETKILEYEBILIR.
TURKIYE’NIN 2015 YILINDAN BU YANA AB’YE BENZER BIR IZLEME, RAPORLAMA VE DOGRULAMA (IRD) SISTEMINE SAHIP OLMASI, GERCEK VERILER UZERINDEN DEGERLENDIRME YAPILABILMESI ACISINDAN HEM IHRACATCILAR HEM DE ITHALATCILAR ICIN ONEMLI BIR GUVENCE SUNMAKTADIR.
SKDM’NIN FIILI BIR TICARET ENGELINE DONUSMEMESI ICIN, ‘DIGER ULKELER’ BASLIGI ALTINDAKI GENEL VARSAYILAN DEGERLER YERINE, AB ILE UYUMLU IRD SISTEMI VERILERINE DAYALI ULUSAL DEGERLERIN KULLANILMASINA IMKÂN TANINMASI ONEM TASIMAKTADIR. DOGRULAMA ALTYAPISI TAM ISLER HALE GELENE KADAR FIILI EMISYON VERILERININ ESAS ALINMASI VE ORANTISIZ MALI YUKLERIN ONLENMESI GEREKMEKTEDIR. AKSI TAKDIRDE, DUSUK KARBONLU URETIM ILE EN YUKSEK KARBONU URETENI AYIRT EDEMEYEN BIR SISTEM OLARAK SKDM’NIN DUSUK KARBONLU URETIMI DESTEKLEME AMACI SADECE TARIFE DISI TEKNIK ENGEL OLMAKTAN OTEYE GECEMEYECEKTIR. BU ITIBARLA, UYGULAMADA NETLESMEYEN SKDM KAPSAMINDA AKREDITE KURULUSLARIN NIHAI LISTESI GIBI AKREDITASYONA DAIR SURECLERDE AB’NIN IC MEVZUATINDAKI IKINCIL DUZENLEMELERIN VE TEKNIK KONULARIN DA EN KISA SUREDE ACIKLIGA KAVUSTURULMASI BUYUK ONEM ARZ ETMEKTEDIR.”