YAPAY ZEKÂ MESLEKLERI YOK ETMIYOR, YENIDEN SEKILLENDIRIYOR

YAPAY ZEKÂ MESLEKLERI YOK ETMIYOR, YENIDEN SEKILLENDIRIYOR

KURULUSTAN YAPILAN BASIN ACIKLAMASI ASAGIDA BULUNUYOR:

YAPAY ZEKÂ VE ROBOTLAR, TEKRARA DAYALI ISLERI USTLENIRKEN MESLEKLERIN NITELIGINI DONUSTURUYOR. UZMANLARA GORE ASIL RISK ISLERIN KAYBOLMASI DEGIL, DONUSUME AYAK UYDURAMAMAK. ISTINYE UNIVERSITESI MAKINE MUHENDISLIGI BOLUMU OGRETIM UYESI DR. OGRETIM UYESI SENOL PISKIN`IN VERDIGI BILGILERE GORE, EMPATI, YARATICILIK VE KRIZ YONETIMI GIBI INSANI BECERILER GELECEKTE DAHA DA DEGER KAZANACAK. DOGRU EGITIM VE POLITIKALARLA BU SUREC, ISSIZLIKTEN COK YENI KARIYER FIRSATLARI YARATABILIR.

GELISEN TEKNOLOJI VE HER GECEN GUN HAYATIMIZDAKI YERINI GENISLETEN YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARININ ILERIDE BAZI MESLEKLERI YOK EDECEGI KONUSULMAYA DEVAM EDIYOR. BAZI UZMANLARA GORE BEYAZ YAKALI ISLERI, AVUKATLIK, MUHASEBE GIBI MESLEKLER BU DURUMDAN OLDUKCA ETKILENECEK. ISTINYE UNIVERSITESI MAKINE MUHENDISLIGI BOLUMU OGRETIM UYESI DR. OGRETIM UYESI SENOL PISKIN, YAPAY ZEKÂNIN MESLEKLERI YOK ETMEYECEGINI, DONUSTURECEGINI SOYLEDI. ROBOTLAR VE YAPAY ZEKÂNIN MESLEKLERE OLABILECEK ETKILERINI PAYLASAN PISKIN, `TEKNOLOJIK DONUSUM, EZBER BOZAN YEPYENI KARIYER YOLLARINI ONUMUZE SERIYOR. YAKINDA KARTVIZITLERDE `ROBOT ETKILESIM TASARIMCISI`, `DIJITAL IKIZ MUHENDISI` VEYA `YAPAY ZEKÂ ETIK DENETCISI` GIBI UNVANLARI SIKCA GORECEGIZ` DEDI.

`SERI URETIM HATLARI ILE DEPO LOJISTIGI OPERASYONLARI COK ETKILENECEK`

ROBOTLAR VE YAPAY ZEKÂ HANGI MESLEKLERI ONCELIKLI OLARAK YOK EDECEK SORUSUNA PROF. DR. PISKIN, SU YANITI VERDI:
`YOK ETMEK` YERINE `DONUSTURMEK` KAVRAMINI KULLANMAK DAHA DOGRU OLUR. TARIH BIZE TEKNOLOJININ ISLERI ORTADAN KALDIRMAKTAN ZIYADE EVRIMLESTIRDIGINI GOSTERIYOR. ORNEGIN, 19. YUZYILDA DOKUMA TEZGÂHLARININ OTOMATIKLESMESI BIRCOK EL DOKUMACISININ ISINI DEGISTIRDI, ANCAK TEKSTIL ENDUSTRISINI BUYUTEREK BAKIM, TASARIM VE MAKINE OPERATORLUGU GIBI YENI IS ALANLARI YARATTI. BUGUN DE BENZER BIR DONUSUM YASIYORUZ. OTOMASYON VE YAPAY ZEKÂ, DOGASI GEREGI TEKRARA DAYANAN, OLCULEBILIR CIKTILARI VE KESIN KURALLARI OLAN ISLERI ONCELEMEKTEDIR. BU BAGLAMDA, SERI URETIM HATLARI ILE PAKETLEME VE DEPO LOJISTIGI OPERASYONLARI ILK DALGADAN COK ETKILENECEKTIR. EK OLARAK STANDART RAPORLAMA SURECLERI, VERI GIRISI, BELLI KURALLAR CERCEVESINDEKI MUHASEBE ISLERI ILE MUSTERI HIZMETLERININ YOGUN TEKRARLI KISIMLARI DA ETKILENECEKTIR. SIK SORULAN SORULARIN OTOMATIK YANITLANMASI VB.`

`PROBLEM COZME ILE KRIZ YONETIMINDE INSANI DOKUNUS HALA COK ONEMLI`

`ISTIHDAM ALANINDAKI TEMEL SORUNLAR; BECERI UYUMSUZLUGU, BOLGESEL VEYA SEKTOREL ESITSIZLIKLER, KISA VADELI IS KAYIPLARIYLA ONLARA ESLIK EDEN SOSYAL VE EKONOMIK GERILIMLER SEKLINDE OLACAKTIR` DIYEN PROF. DR. PISKIN, SOYLE DEVAM ETTI:
`GELECEKTE INSANA OLAN IHTIYAC, GOREVIN NITELIGINE BAGIMLI SEKILDE DAHA COK SEKILLENECEK. CUNKU TEKRARLI, STANDARTLASMIS VEYA OLCULEBILIR GOREVLER, ORNEGIN BELIRLI KALITE KONTROL TESTLERI, SABIT URETIM ADIMLARI YAHUT STANDART RAPORLAMA GIBI, ROBOTLARCA USTLENILEBILIR. ANCAK KARMASIK KLINIK KARARLAR VE HASTA-DOKTOR ILETISIMI GIBI GOREVLER BAGLAMSALDIR, EMPATI GEREKTIRIR. AHLAKI DEGERLENDIRMELER, YARATICI TASARIM SURECLERI, LIDERLIK, ONGORULEMEYEN DURUMLARDA ESNEK PROBLEM COZME ILE KRIZ YONETIMINDE INSANI DOKUNUS HALA COK ONEMLIDIR. ROBOTLAR HASSAS MANIPULASYON VE AGIR YUKLERIN TASINMASI GIBI ALANLARDA COK YUKSEK KAPASITEYE ULASSA BILE, BU `NEREDEYSE TAM` BIR DEVRALMADIR. BIR SISTEMIN GUVENLI, ETIK VE BAGLAMSAL DOGRULUK GEREKTIREN SON KARARI ISE INSAN UZMANIN SORUMLULUGUNDA OLACAKTIR.`

`ISSIZLIK KORKUSUNUN BIR KISMI GERCEKCI`

OTOMASYONUN TOPLUMDA YARATACAGI ISSIZLIK KORKUSUYLA ILGILI DE KONUSAN PISKIN, SUNLARI SOYLEDI:
`BU KORKU YENI DEGIL. 19. YUZYILDA INGILTERE`DE LUDDITE HAREKETI, DOKUMA MAKINELERININ ISLERINI CALACAGI KORKUSUYLA MAKINELERE SALDIRAN ISCILERDEN OLUSUYORDU. KORKU ANLASILABILIRDI ANCAK GERCEK, MAKINELERIN UZUN VADEDE REFAHI VE YENI IS KOLLARINI BERABERINDE GETIRMESI OLDU. BUGUN DE KORKU ANLASILABILIR, ANCAK TEK GERCEK BU DEGIL. TARIHTE HER BUYUK TEKNOLOJIK DEVRIM NET IS KAYBINDAN COK, ISLERIN NITELIGININ DEGISMESINE YOL ACTI. ISSIZLIK KORKUSUNUN BIR KISMI GERCEKCI ZIRA TEKNOLOJIK DONUSUMLER BELIRLI ISLERI AZALTABILIR; BU SUREC BAZI GRUPLARI ORANTISIZ SEKILDE ETKILEYEBILIR. FAKAT TARIHSEL ACIDAN BAKILDIGINDA, YENI TEKNOLOJIK DALGALAR BENZER BICIMDE YENI SEKTORLER, MESLEKLER AYRICA EKONOMIK FIRSATLAR DA YARATMISTIR. BURADA KRITIK OLAN GECIS SURECININ YONETILMESIDIR: DEVLET POLITIKALARI, EGITIM KURUMLARI VE IS DUNYASI ES GUDUMLU HAREKET EDEREK YENIDEN BECERI KAZANDIRMA VE YETKINLIK ARTIRMA PROGRAMLARINI BUYUTURSE `ISSIZLIK KORKUSU` GOREV DONUSUMU VE YENIDEN KONUMLANMA SEKLINDE DAHA COK TEZAHUR EDER. AKSI HALDE KISA-ORTA VADEDE YAPISAL ISSIZLIK ARTABILIR. AYRICA KISA-ORTA VADEDE GELIR ESITSIZLIGI VE SOSYAL GUVENSIZLIK DE ARTABILIR KI ASIL RISK DE BUDUR. DOGRU POLITIKALAR (YENIDEN EGITIM, SOSYAL KORUMA AGLARI) VE BIREYSEL OGRENME ODAKLI BIR KULTUR ILE BU GECIS YONETILEBILIR.`

`TOPLUMUN BIR KESIMININ TAMAMEN `OYUN DISI` KALMASI RISKLER ARASINDA`

RISKLERLE ILGILI DE KONUSAN PROFESOR, `EGER DOGRU ADIMLAR ATILMAZSA, BIZI BEKLEYEN EN BUYUK TEHLIKE TOPLUMUN BIR KESIMININ TAMAMEN `OYUN DISI` KALMASI, YANI DERIN BIR EKONOMIK VE SOSYAL DISLANMADIR. YANI, TOPLUMSAL KUTUPLASMA VE EKONOMIK ESITSIZLIGIN TARIHI SEVIYELERE CIKMASIDIR. AYRICA, ETIK VE REGULASYON ALTYAPISI OLUSTURULMADAN KONTROLSUZ GELISEN YAPAY ZEKÂ SISTEMLERININ ONYARGILARI PEKISTIRMESI, MAHREMIYETI IHLAL ETMESI VE MANIPULASYON ARACI OLARAK KULLANILMASI DIGER KRITIK RISKLERDIR. BU RISKLERI YONETMENIN YOLU ISE TEKNOLOJIYI YASAKLAMAKTAN DEGIL; EGITIMI DONUSTURMEKTEN, KAPSAYICI SOSYAL POLITIKALAR URETMEKTEN VE ETIK KURALLARI EN BASTAN KOYMAKTAN GECIYOR` DEDI.

`SADECE `YAPAN` DEGIL DAHA `NAZIK` ESNEK ROBOTLARDAN BAHSEDIYORUZ`

SON YILLARDA ROBOTIKTE YASANAN EN KRITIK TEKNIK GELISMELERI DE AKTARAN PISKIN, SOYLE KONUSTU:
`TEKNOLOJI BAS DONDURUCU BIR HIZLA ILERLIYOR. ARTIK SADECE `YAPAN` DEGIL, DERIN OGRENME SAYESINDE `GOREN`, DOGAL DILI `ANLAYAN` VE YUMUSAK ROBOTIK TASARIMLARI SAYESINDE CEVRESIYLE DAHA `NAZIK` ETKILESIME GIREN ESNEK ROBOTLARDAN (SOFT ROBOTICS) BAHSEDIYORUZ. SENSORLERIN VE LIDAR TEKNOLOJILERININ UCUZLAYIP HASSASLASMASI, ROBOTLARA ADETA YENI DUYULAR KAZANDIRDI. TARIHSEL OLARAK FABRIKALARDAKI KABA KUVVETTEN, SATRANCTA INSANI YENEN ZEKAYA VE BUGUN CERRAHI OPERASYON YAPAN HASSASIYETE EVRILEN BIR YOLCULUK BU. KRITIK GELISMELERE BIRKAC ORNEK DAHA VERMEK GEREKIRSE:
` INSANSI VE BIYONIK ROBOTLAR: DENGE, YURUME VE NESNE MANIPULASYONUNDA OLAGANUSTU ILERLEMELER.
` BULUT ROBOTIK VE SWARM (SURU) ZEKÂSI: ROBOTLARIN BIRBIRIYLE VE MERKEZI BIR SISTEMLE VERI PAYLASARAK KOORDINELI CALISMASI.
` BEYIN-BILGISAYAR ARAYUZLERI (BCI) VE NORO-ROBOTIK: DUSUNCE ILE ROBOT KONTROLU KONUSUNDAKI ILERLEMELER.
` GELISMIS ALGILAMA VE BILGISAYARLI GORU: COK DUYULU (SENSOR FUZYONU) VE BAGLAMSAL ANLAMA YETENEKLERININ ARTMASI.
ANCAK BIR ROBOTUN TEKNIK OLARAK `YAPABILIYOR` OLMASI, ONU HEMEN HAYATIMIZA SOKABILECEGIMIZ ANLAMINA GELMIYOR; GUVENLIK VE ETIK HALA KIRMIZI CIZGIMIZ.`

YENI MESLEKLER ORTAYA CIKACAK

BU DONUSUMLE ORTAYA CIKABILECEK YENI MESLEKLERLE ILGILI DE KONUSAN PISKIN, SUNLARI SIRALADI:
`TEKNOLOJIK DONUSUM, EZBER BOZAN YEPYENI KARIYER YOLLARINI ONUMUZE SERIYOR. YAKINDA KARTVIZITLERDE `ROBOT ETKILESIM TASARIMCISI`, `DIJITAL IKIZ MUHENDISI` VEYA `YAPAY ZEKÂ ETIK DENETCISI` GIBI UNVANLARI SIKCA GORECEGIZ. TIBBI ROBOTIK UZMANLIGI VE VERI MAHREMIYETI HUKUKCULUGU GIBI ALANLAR ISE SIMDIDEN KRITIK HALE GELDI. TARIHTE HER TEKNOLOJI DALGASI NASIL KENDI `USTALARINI` ORTAYA CIKARDIYSA, BU DONEM DE KENDI UZMANLARININ ORTAYA CIKMASINI SAGLAYACAK. DIGER BAZI OLASI MESLEKLER OLARAK SUNLARI DA SOYLEYEBILIRIZ: ROBOTIK/AI ETIK UZMANI, ARTIRILMIS GERCEKLIK DENEYIMI TASARIMCISI, INSAN-ROBOT TAKIM YONETICISI, KISISELLESTIRILMIS OGRENME YOL HARITASI DANISMANI (AI DESTEKLI), SIBER-FIZIKSEL SISTEM BAKIM TEKNISYENI, VERI DEDEKTIFI (AI KARARLARININ SEFFAFLIGINI SAGLAMAK ICIN).`

`YAPAY ZEKÂ RUTINI ALIP, KALITEYI YUKARI TASIYACAK`

TURKIYE`DEKI IS GUCU PIYASASI YAPAY ZEKANIN GETIRDIGI SONUCLARDAN NASIL ETKILENECEGINE DAIR DE BILGILENDIREN PROF. DR. PISKIN,
`TURKIYE ICIN BU SURECIN ETKISI, NE KADAR HIZLI UYUM SAGLAYACAGIMIZA BAGLI. IMALAT SANAYIMIZ OTOMASYONLA `AKILLANIP` KURESEL REKABETTE SINIF ATLAYABILIR; ANCAK BU GECISI IYI YONETEMEZSEK BOLGESEL UCURUMLARIN DERINLESME RISKI DE VAR. HIZMET SEKTORUNDE ISE YAPAY ZEKÂ RUTINI ALIP, KALITEYI YUKARI TASIYACAK. TURKIYE, NUFUS YAPISI VE SANAYI KOMPOZISYONU GEREGI BU DONUSUMDEN HEM RISK HEM DE FIRSATLARI AYNI ANDA YASAYACAKTIR. TARIHSEL OLARAK, SANAYILESME HAMLELERIMIZ BELIRLI SEKTORLERDE GUCLU BIR ALTYAPI OLUSTURDU. SIMDI BU ALTYAPIYI `AKILLI URETIM` ILE TACLANDIRMA FIRSATINDAYIZ. GELENEKSEL IMALAT VE TARIMDA OTOMASYON ARTABILIR, ANCAK, NITELIKLI YAZILIM, ROBOTIK SISTEM ENTEGRASYONU, VERI BILIMI VE SIBER GUVENLIK ALANLARINDA BUYUK BIR INSAN GUCU IHTIYACI DOGACAKTIR. KRITIK OLAN, GENC NUFUSUMUZU BU YENI ALANLARA YONLENDIRECEK EGITIM REFORMUDUR. EGER DOGRU EGITIM POLITIKALARI VE AR-GE TESVIKLERIYLE BU GENCLERI DONATIRSAK, TEHDIDI FIRSATA CEVIREBILIRIZ.`

`ISU XR LAB, TEKNOLOJI URETEN VE NITELIKLI INSAN KAYNAGINI YETISTIREN BIR MERKEZ`

PROF. DR. PISKIN ISU XR LAB`DE YAPILAN CALISMALARLA ILGILI SUNLARI SOYLUYOR:
`ISU XR LAB`DE SAGLIK VE EGITIM ALANLARINDAKI TEKNOLOJIK DONUSUM, VR TABANLI SIMULASYONLAR, AI DESTEKLI GORUNTULEME CALISMALARI VE ROBOTIK KONTROL PROTOTIPLERI UZERINDEN ARASTIRILIYOR. OTOMATIK ANOMALI ALGILAMA VE XR DESTEKLI CERRAHI SIMULASYONLAR, OTOMASYONUN HANGI GOREVLERI USTLENEBILDIGINI VE INSAN UZMANLIGININ HANGI NOKTALARDA VAZGECILMEZ OLDUGUNU SOMUT VERILERLE ORTAYA KOYUYOR. LABORATUVARDA GELISTIRILEN VR CERRAHI EGITIMLERI, HAPTIK GERI BILDIRIM SISTEMLERI VE INSAN-ROBOT ETKILESIMI DENEYLERI, INSAN YETKINLIGININ ROBOTIK SISTEMLERLE NASIL YENIDEN SEKILLENDIGINI ORNEK OLAYLAR UZERINDEN GOSTERIYOR. XR TABANLI YENIDEN EGITIM PROGRAMLARI, DIJITAL IKIZLER VE SANAL STAJ UYGULAMALARI SAYESINDE MESLEK DONUSUMUNUN YARATTIGI BECERI BOSLUKLARINA PRATIK COZUMLER SUNULUYOR. BU CALISMALAR, BIREYLERIN YENI TEKNOLOJILERE UYUM SURESINI KISALTARAK IS GUCUNE YENIDEN ENTEGRASYONLARINI HIZLANDIRIYOR. ISU XR LAB`DE GELISTIRILEN TUM PROJELERDE GUVENLIK, ETIK VE VERI MAHREMIYETI TASARIMIN TEMEL BILESENI OLARAK ELE ALINIYOR. ARASTIRMALAR, ROBOTIK VE XR SISTEMLERININ INSANI IKAME ETTIGINDE DEGIL, YETENEKLERINI ARTIRDIGINDA EN YUKSEK GUVENLIK VE VERIMLILIGE ULASTIGINI GOSTERIYOR. LABORATUVAR, OGRENCILERI TEORIK BILGININ OTESINE TASIYARAK SANAYI ILE IC ICE, UYGULAMALI VE DISIPLINLERARASI PROJELERLE GELECEGIN MESLEKLERINE HAZIRLIYOR. YERLI PROTOTIPLER, KLINIK CALISMALAR VE ULUSLARARASI IS BIRLIKLERIYLE ISU XR LAB, HEM TEKNOLOJI URETEN HEM DE BU TEKNOLOJIYI KULLANACAK NITELIKLI INSAN KAYNAGINI YETISTIREN BIR MERKEZ OLARAK KONUMLANIYOR.`